ಹಳ್ಳಿ ಕನ್ನಡ

Noor

2009-01-17T11:51:00.004+05:30

Zarre Zarre Mein Usi Ka Noor Hai

Jhak Khud Mein Woh Na Tujhse Door Hai

Ishq Hai Usse To Sab Se Ishq Kar

Ishq Hai Usse, To Sab Se Ishq Kar

Is Ibadat Ka Yehi Dastoor Hai

Is Mein Us Mein Aur Us Mein Hai Wohi

Yaar Mera Har Taraf Bharpur Hai ....

ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದ ಕತೆ

2008-12-17T16:02:00.001+05:30

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಸ್ಟೂರು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಣ್ಣ ತಂಮ್ಮಂದಿರಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡವನು ಸ್ವಾಮಿ ಸಣ್ಣವನು ಸುನಿ. ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ತಾತನ ಹೊಲ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಸುಖವಾಗಿದ್ದ. ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡವನಿಗಿಂತ ಜಾಣ ಪಟ್ಟಣ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಓದೋಕೋಗಿದ್ದ. ಅಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಕಪ್ಲೆ ಗುಡಿಸಲು ಹೊಲ್ದಗೆ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಹಾಕಿದ್ದ. ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಾ ಬೀಜ ಗಿಡವಾಗಿ, ಗಿಡ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿ, ಬಳ್ಳಿ ಹೂಬಿಟ್ಟು, ಹೂ ಹೀಚಲೊಡದ್ವು. ದಿನವೆಲ್ಲ ಕಲ್ಲೊಲದಲ್ಲಿ ಸೇಂಗಾ ಕಳೆ ತೆಗೆದು, ಹೊತ್ತು ಮುಳುಗೋವತ್ತಿಗೆ ಸೌತೆ ಬಳ್ಳಿ ಕಾಯೋಕೆ ಅವರಜ್ಜಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಜ್ವಾಳದ ಮುದ್ದೆ ಹುಣಸೆ ಚಿಗುರಿನ ಉದಕ ಬುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸ್ವಾಮಿ ದಿನಾಲು ಹೊಲ ಕಾಯೋಕೆ ಹೋಗ್ತಿದ್ದ.

ಒಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮುದ್ದೆ ಉಂಡು ಕಂಬ್ಳಿ ಹೊದ್ಕೊಂಡು ಇನ್ನೇನು ಮಕ್ಕಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಹೊತ್ಗೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಪಕ್ಕದ ಹುಣಿಸೇ ಮರದ್ ಕೆಳ್ಗೆ ಗುಟುರಾಕಿತು. ಸ್ವಾಮಿ ಗಡ ಗಡಾ ಅಂತ ನಡುಗೋಗಿಬಿಟ್ಟ. ಕಪ್ಪಲಾಟ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಕೇಳಿತು ಎಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಜ್ಜ ಲಿಂಗಪ್ಪ ಎಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಪ್ಪ ಮುಸ್ಟೂರ.. ನಾನು ದಿನಾಲು ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರ್ತೀನಿ ನನ್ಗೆ ಕರಿಕಂಬ್ಳಿ ಗದ್ಗೆ ಹಾಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಇಡಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳಿತು. ಕಪ್ಪಲಾಟ ಸೌತೆಕಾಯಿನ ಕಟಕ್ಕನೆ ತಿಂದು ಪುಟುಕ್ಕನೆ ಸ್ವಾಮಿ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೂಸು ಬಿಟ್ಟಿತು. ದಿನಾ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಬರೋದು, ಸ್ವಾಮಿ ಕರಿಕಂಬ್ಳಿ ಗದ್ದುಗೆ ಹಾಸೋದು, ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಇಡೋದು ನಡೀತಾ ಇತ್ತು.

ಬರಬರುತ್ತ ಸ್ವಾಮಿ ಸಣ್ಣಗಾದ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಜ್ಜಿ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಏನೂ ಹೇಳ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ. ಒಂದಿನ ಸುನಿ ದುರ್ಗದಿಂದ ಬ್ಯಾಸಿಗೆ ರಜಕ್ಕೆ ಊರಿಗೆ ಬಂದ. ಅಣ್ಣ ಸಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದನ್ ನೋಡಿ ಗದರಿಸಿ ಕೇಳಿದ. ಆಗ ಸ್ವಾಮಿ ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟ. ಸುನಿ, ಗುಡುಸ್ಲೊಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಪ್ಪಲಾಟ ಗಂಟು ಬಿದ್ದಿದೆ. ದಿನಾಲು ಸೌತೆಕಾಯಿ ತಿಂದು ನನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ಹೂಸು ಬಿಡುತ್ತೆ ಅಂತ ನಿಜ ಉಸುರಿದ. ತಮ್ಮಂಗೆ ಮೈಯಲ್ಲಾ ಉರ್ದೋಯ್ತು. ನಮ್ಮಣ್ಣನ ಕಾಡ್ತಿರೋ ಕಪ್ಪಲಾಟನ ಮಟ್ಟ ಹಾಕಬೇಕೂಂತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡ್ದ. ಅಣ್ಣ ನೀನು ಇವತ್ತು ಕಲ್ಲೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗು, ನಾನು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಕಾಯೋಕೋಗ್ತಿನಿ ಅಂದ.

ಸಾಯಂಕಾಲ ಅವರಜ್ಜಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ತಗೊಂಡು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಚುಚ್ಗ ತಗಂಡು ಹೋದ. ಹೊತ್ತು ಮುಳುಗಿ ಕತ್ಲಾಗ್ತಾ ಬಂತು. ಚುಚ್ಗನ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪಗೆ ಕಾಸಿಕೊಂಡ. ಹುಣಿಸೆ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕಪ್ಪಲಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದ್ಕೊಂಡು ಕುಂತ್ಗಂಡ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಬಂತು. ಜೋರಾಗಿ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ 'ಸ್ವಾಮೀ.. ಕರಿಕಂಬ್ಳಿ ಗದ್ಗೆ ಹಾಸಿದಿಯೇನೋ?' 'ಹೂಂ ಸ್ವಾಮಿ...' 'ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಇಟ್ಟಿದಿಯೇನೋ...?' 'ಹೂಂ ಸ್ವಾಮಿ...' 'ಹಾ ಜಾಣ' ಅಂದು ಒಂದು ಸೌತೆ ಕಾಯಿ ತಿಂದು ಸುನಿ ಬಾಯಿಗೆ ಹೂಸು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಕೆಟ್ಟು ವಾಸನೆ. ಸುನಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಸೌತೆಕಾಯಿತಿಂದು ಮತ್ತೆ ಹೂಸು ಬಿಡೋಕೆ ಬಂತು, ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಯಿಸಿದ ಚುಚ್ಗನ ಕಪ್ಪಲಾಟದ ಮುಕುಳಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟ. ಕುಯ್ಯಯ್ಯೋ ಅಂತ ಕೂಗ್ತಾ ಗೂರ್ನಳ್ಳಿ ಗುಡಿಗೆ ಬಂತು. ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಚುಚ್ಗ ಉದುರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಡೆಗೆ ಗೂರ್ನಳ್ಳಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಬೇಡ್ಕೊಂತು. 'ಸ್ವಾಮಿ ಹನುಂತರಾಯ.. ಈ ಕಾದಿರೋ ಚುಚ್ಗ ಉದುರಿದರೆ ಬರೋ ವಾರ ನಿನಗೆ ಪರ್ವ್ ಮಾಡ್ತಿನಿ ಅಂತ ಕೈ ಮುಕ್ಕೊಂತು. ಬರ್ನೆ ಚುಚ್ಗ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು. ದೇವರೆ ಹಮನುಂತ ನೀನು ದೊಡ್ಡೋನು ಅಂತ ಕೈ ಮುಗಿದು. ಗೋಕಟ್ಟೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಯ್ತು.

ಆಯ್ತವಾರ ಆಯ್ತು, ಬೆಸ್ತವಾರ ಆಯ್ತು, ಕಪ್ಪಲಾಟ ಪರ್ವಗೆ ಹೋಜು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕಾಲ ಕಳಿತಿತ್ತು. ಶನಿವಾರ ಬಂದೇ ಬಿಡ್ತು ಏನು ಮಾಡೊದು ಅಂತ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಮೊಲ ಬಂತು. ಅದನ್ನು ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನ್ನೋದ್ರೊಳಗೆ ದೊಣ್ಣೇಹಳ್ಳಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಂದು ಗಾಡಿ ಬರೋ ಸಪ್ಪಳ ಹಾಯಿತು. ಮೊಲನ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಗುಡಿಯಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಯ್ತು. ಜಗಳೂರು ಸಾಬರು ನಾಯ್ಕನಟ್ಟಿ ಸಂತೆಗೆ ಉಪ್ಪು, ಮೆಣಸು, ಬೆಲ್ಲೆ, ಗೋದಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ದಾರಿ ಪಕ್ಕ ಗುಡಿ ಬಾವಿ ಅತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನೀರು ಕುಡಿಯೋಕೆ ಹೋದ್ರು. ಇದೇ ಸಮಯ ಎಂದು ಕಪ್ಪಲಾಟ ಮೊಲಕ್ಕೆ ಹೇಳಿತು ' ನೀನು ನಂಗೆ ಸಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ ಬಿಡ್ತೀನಿ ನಾವು ಇಬ್ರೂ ಸೇರಿ ಹನುಮಂತ್ರಾಯನ ಪರ್ವ ತೀರ್ಸೋಣ' ಅಂತ್ ಹೇಳಿ ಇಬ್ರೂ ಸೇರಿ ಸಾಬ್ರ ಗಾಡಿ ಹತ್ತಿ ಗೋದಿ, ಬೆಲ್ಲ ಕದ್ದು ಗುಡಿ ಹಿಂದೆ ತಂದು ಇಟ್ಟವು.

ಮುಸ್ಟೂರಿನ ಕುಂಬಾರು ಜಗಳೂರು ಸಂತೆಗೆ ಮಡಿಕೆ ಮಾರಲು ಹೊರಟಿದ್ರು. ಗುಡಿಬಳಿ ಬಂದಾಗ ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಗಂಟೆ ಹೊಡೆದು ಕೈಮುಗಿಯೊದ್ರೊಳಗೆ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಮತ್ತು ಮೊಲ ಮಡಿಕೆ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು. ಎಲ್ಲ ಹೋಜು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಯಂಕಾಲ ಕಲ್ಲು ಹೂಡಿ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟು ಗೋದಿ ಹುಗ್ಗಿ ಮಾಡಿ ಹನುಮಂತರಾಯನಿಗೆ ಎಡೆ ಹಾಕಿದವು. ಮೊಲ ಕಪ್ಪಲಾಟಕ್ಕೆ ಬಾ ಮಾವ ಉಣ್ಣೋಣ ಅಂತು. ಕಪ್ಪಲಾಟ ನೀನು ಮೊದಲು ಉಣ್ಣು ಅಂತು. ಇಲ್ಲ ನೀನೇ ಮೊದಲು ಉಣ್ಣು ನಾನು ಬಡಿಸ್ತಿನಿ ಅಂತು ಮೊಲ. ರುಚಿಯಾದ ಗೋದಿ ಹುಗ್ಗಿನ ಚನ್ನಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ತಿಂದು ಬಿಡ್ತು ಕಪ್ಪಲಾಟ. ಮೊಲಕ್ಕೆ ಏನೂ ಉಳಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಕಪ್ಪಲಾಟ 'ಮೊಲರಾಯ ನೀನು ಮಡಿಕೆ ಹೊಳಗೆ ಇಳಿದು ತಳಕೆರೆದು ತಿನ್ನು ಅಂದಿತು. ಮೊಲ ಮಡಿಕೆಯೊಳಗೆ ಇಳಿತಿದ್ದಂಗೆ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಉರಿ ಇಟ್ಟಿತು. ಮೊಲ ತಗಿ ಮಾವ ಮೀಸೆ ಸುಡ್ತವೆ... ತಗಿ ಮಾವ ಬಾಲ ಸುಡ್ತತೆ ಅಂತ ಎಷ್ಟು ಕೂಗಿದ್ರೂ ಕಪ್ಪಲಾಟ ಮಡಿಕೆ ಬಾಯಿ ತಗಿಲಿಲ್ಲ. ಮೊಲ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡ್ತು. ಇತ್ಲಾಗೆ ಊರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣತಮ್ಮ ಸುಖವಾಗಿದ್ರು.

ಕಮಲಾಪುರದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ..

2008-12-11T12:59:00.011+05:30

ಮುಂಬೈ ಮೇರಿ ಜಾನ್

2008-11-28T17:17:00.021+05:30

ಮುಂಬೈ ಮೇಲಾದ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ ಹಿಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸಿದೆ. ಈಕುರಿತು ನಾನಾ ಭಾಗದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮುಖಪುಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ನಾನು ಕಂಡ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್

2008-11-19T13:56:00.001+05:30

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಪ್ತಾಹದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕಳೆದ ಶನಿವಾರ ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಮೀಡಿಯಾ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ 'ಈ ಪುಸ್ತಕ ನಂಗಿಷ್ಟ…' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನನಗಿಷ್ಟವಾದ ಪುಸ್ತಕ 'ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಕಂಡ ಭಾರತ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶ...

ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಫೋಟೋ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 1904ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಪ್ಲೇನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಓದು ಮುಂದೆ 1927ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿವ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಯಂತ್ರಪ್ರಪಂಚ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜಗತ್ತುಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದವು. ಯಂತ್ರಗಳದು ಕೃತ್ರಿಮತೆಯಿಲ್ಲದ ನಿರಾಭರಣ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂದು ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಟೈಮ್ ಮತ್ತು ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಫಾರ್ಚೂನ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಕ್ಷಾಮ ಪೀಡಿತ ಜನಗಳ ಬವಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಫಾರ್ಚೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ 'ದಿ ಡ್ರಾಟ್ ' ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಯಿತು. ಫೋಟೊ ಜರ್ನಲಿಸಂಗೆಂದೇ ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಂಟಾನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಹೋಗಿದ್ದ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಗಡಿನಾಡಿನ ಊರುಗಳ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾದ 'ಯು ಹ್ಯಾವ್ ಸೀನ್ ದೇರ್ ಫೇಸ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಚಿತ್ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ನಂತರ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಸಂಗಾತಿ ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ನನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಪತಿಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಜಕೋಸ್ಲಾವಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ 'The North of Denube' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ನಂತರ 'Say, is this USA' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದಳು.

ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುಸೇನಾಬಲದ ಸಮರ ಬಾತ್ಮೀದಾರಳಾಗಿ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಸೇನೆಯ ಜೊತೆ ನಿಂತು ಜರ್ಮನಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದಳು. ನಾಜೀ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಒಳಹೊಕ್ಕು ' The Living Dead of Buchenwald' ಎಂಬ ಕೃತಿ ರಿಚಿಸಿದಳು. ಇದಂತೂ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಇತಿಹಾಸದ ಅಮರ ಕೃತಿ ಎನಿಸಿದೆ.

ಈಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಭಾರತವನ್ನು ಕಂಡು ಬರೆದಳು. ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಹೊರಡುವವರಿಗೆ ಈಕೆ ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸೆಗಳಿಗೂ ಆಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ. ಈಕೆ 1946ರಲ್ಲಿ ಲೈಫ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದವಳು. ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ದಿನಗಳು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅವಿಭಜಿತವಾಗಿಯೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಭಾರತದ ಕನಸು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕು ಕೋಮುದುಳ್ಳುರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡವಳು.
ಕೋಮುಗಲಭೆಗಳು, ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಜನರ ಬವಣೆಗಳು, ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರು, ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರು, ರಾಜಮಹಾರಾಜರು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಧೋರಣೆಗಳು, ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಗಾಂಧೀಜಿ, ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

ನನಗೆ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಕಂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಎರಡು ನೆಹರು, ಮೂರನೆಯದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯನ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಚಲನೆ ಮೂಡಿದ ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಬಗ್ಗೆ.

ಗಾಂಧಿ:
ಲೈಫ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಒಂದು ಫೋಟೊಗಾಗಿ ಬಂದ ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ನಮಗೆ ಯಾಕೆ ಮಹತ್ವವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗಿದ್ದ ಧೋರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಚರಕ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈಕೆಗೆ ಬಲು ಗೌರವ. ಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಆಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ದನಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಗಾಂಧಿ.

ನಮಗೆಲ್ಲ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಅನುಮಾನ ಹರಿಜನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಜನರು ದರಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಹೀಗಾದುದಕ್ಕೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅವರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಕಾರಣ. ಗಾಂಧಿಯವರು ಕೇವಲ ಬಿರ್ಲಾ ಅಥವಾ ಬಿರ್ಲಾಗಳು, ದಾಲ್ಮಿಯಾಗಳು, ಮಹಾರಾಜರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸ ಹೊರಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳವಾದ ಯಂತ್ರಪೂರ್ವ ಯುಗವನ್ನು ಹಾಗೇ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬದಲಾಗುವುದು ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸುವುದು ಗಾಂಧಿಯವರ ಗುರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾನವ ಹೃದಯವನ್ನೂ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿಯ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಈಚೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಈ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯಂತಹ ನೀಚ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ನೆಹರೂ:
ಈಗಂತೂ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಅವರನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸರದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ತರ್ಕ. ನೆಹರೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾಡಿದ ಗಾಂಧಿಯವರ ನಿರ್ಧಾರ ಎಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿರ್ಲಾ ಎಂದರೆ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರತೀಕ ಮತ್ತು ಪಟೇಲರು ಇದಕ್ಕೆ ವಕ್ತಾರ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಪಟೇಲರನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರೊಂದಿಗೆ, ನೆಹರೂ ಅವರನ್ನು ಎಡಪಂಥೀಯ ಮನೋಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಟೇಲರು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜರುಗಳ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ನೆಹರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ ಅವರ ಧೋರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ಘರ್ಷಣೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕುದಿಯುತ್ತ ಸ್ಫೋಟಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅದು ಎಂದೂ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕೋಮುಗಲಭೆಗಳಿಂದ ರೋಸಿ ಉಪವಾಸವೊಂದೇ ದಾರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಉಪವಾಸದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ನರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಕೊಡುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಂವಾದಿ ಸನ್ನಿವೇಶವಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟವನು ಸಾಲಗಾರನಾಗಿರುವವನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮನಕರಗಿ ಸಾಲ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನೆಹರೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಬರ್ಕ್ ವೈಟ್ ಅನ್ನಿಸಿತು. ನೆಹರೂ ಆಲೋಚನಯ ರೀತಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಪೌರ್ವತ್ಯರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತಹ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬಲ್ಲದು.

ಗಾಂಧಿಯವರ ಉಪವಾಸದ ಪರಿಣಾಮ ಯಾವ ರೀತಿಯದು ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ನೆಹರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 'ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ದಂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯೆ ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. 'ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ' ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನೆಹರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಗಾಂಧಿ ಇತರ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಜನಸೇವಕ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಡುವೆ ಏಳುತ್ತಿರುವ ಅಡ್ಡಗೋಡೆಗಳು ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖ ಉಂಟು ಮಾಡಿವೆ. ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಗಾಂಧಿ ಈ ಅಂತಿಮ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬೇಗ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒಂದು ತುರ್ತನ್ನು ಅದು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಜನರು ಹಳೆಯ ರೀತಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ರೀತಿ ಆಲೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ಅನೂಕೂಲಕರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತರರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು.

ಇದರಿಂದ ರಕ್ತಪಾತ ನಿಲ್ಲುವುದೇ? ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ದ್ವೇಷ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಂದು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ನೆಹರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ 'ನಿಜಕ್ಕೂ ಈ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿರುವವರ ಮೇಲೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಇದು ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್.:
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘದ ಬಗ್ಗೆ ಬರ್ಕ ವೈಟ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ, ಈ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವರೆಲ್ಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಫೀಸುಗಳ ಗುಮಾಸ್ತರು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬಂದ ಹುಡುಗರು. ದೈಹಿಕ ಬಲ, ಶಿಸ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಅವರು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಖಾಲಿ ಜಾಗವಿರಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಈ ಯುವಕರು ಗುಂಪು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕವಾಯತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಲೋಟ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಲಿನ ಖರ್ಚನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಮಹಾರಾಜರುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಇತ್ತು. ತಮ್ಮದು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಈ ತರುಣರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಒಳಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ರಹಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಪಾರಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲೂ ಸಹ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 30ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿದ ಜನಾಂಗೀಯವಾದವು, ತಮ್ಮದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜನಾಂಗ, ಎಂದು ಹೇಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿತ್ತೋ ಅದನ್ನೇ ನೆನಪಿಸುವಂತಿತ್ತು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಧೋರಣೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿಯರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ನಿಲುವು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಯುವ ಚಳುವಳಿಯು ಪಶ್ಚಿಮದ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯಂತೆಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ಹಾಗೂ ಜ್ಯೂಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಾಜಿಗಳು ವರ್ತಿಸಿದಂತೆ ಇವರೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವಿರುದ್ಧ ವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಒಂದು ಮುಂಜಾವಿನಲಿ ಒಂದು ದಿನ...

2008-11-11T13:03:00.015+05:30

Tujhe Mein Rab Dikhta Hai..

2008-11-08T18:50:00.006+05:30

Tu Hi To Jannat Meri,

Tu Hi Mera Junnon

Tu Hi To Mannat Meri,

Tu Hi Rooh Ka Sukun

Tu Hi Ankhiyon Ki Thandak,

Tu Hi Dil Ki Hai Dastak

Aur Kuch Na Janu Mein, Bas Itna Hi Jaanu..

Tujhe Mein Rab Dikhta Hai, Yaara Mein Kya Karu

Sajde Sae Jhukta Hai, Yaara Mein Kya Karu...

ಮಡಿ ಬಟ್ಟೆ ಕವಿತೆ

2008-11-06T15:13:00.001+05:30

ಉಸ್ಸ್... ಉಸ್ಸ್...

ಲಯಬದ್ದ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ

ಎದೆಯ ಸೆರಗು ಇಷ್ಟಿಷ್ಟೇ-

ಅಷ್ಟೂ ಜಾರಿದೆ

ದಾರಿಹೋಕರ ಕಣ್ಣು ರುಚಿಗೆ

ಎದೆಯ ಸೀಳು ಸಿಕ್ಕಿದೆ!

ಉಪ್ಪ್... ಉಪ್ಪ್...

ಲಯಬದ್ದ ಹೊಗೆತಕ್ಕೆ

ಮರ್ಯಾದೆಯ ಒಳಲಂಗ

ಮೊಣಕಾಲ ದಾಟಿದೆ

ಕೈ ತುಂಬಾ ನಡೆದಿದೆ

ನೀರಿನ ಚೆಲ್ಲಾಟ !

ಬುಸ್ಬುಸ್ ನೊರೆಯೊಂದಿಗೆ

ಆಡಿದ ಸೋಪು

ಜಾರಿದೆ

ಅಂತೂ ಇಂತೂ

ಕೊಳೆಯೂ ಮಾಯವಾಗಿದೆ...!

ಬಿಗಿದು ಕಟ್ಟಿದ ತಂತಿ ಮೇಲೆ

ತೊಳೆದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತಿವೆ

ಅವುಗಳಿಗೆ

ಎಷ್ಟೊಂದು ಬಣ್ಣ, ಎಷ್ಟೊಂದು "ಮಡಿ"ಕೆ!

-ಪಿ. ಮಂಜುನಾಥ

ಆ ಜನತೆಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ

2008-11-05T12:34:00.012+05:30

ಬಾರಕ್ ಹುಸೇನ್ ಒಬಾಮಾನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಲುದೊಡ್ಡ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಅಮೇರಿಕದ ಜನತೆಗೆ ನಿಸಾರ್ ಬರೆದ ಅಮೇರಿಕ, ಅಮೇರಿಕ ಪದ್ಯ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನಾಗಸಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗೆಲ್ಲ

ನಿನ್ನವರ ಟೈ ಸೂಟು ಸ್ಕರ್ಟುಗಳನೊಂದೊಂದೆ ಕಳಚಿ, ನೆತ್ತರಿನಿಂದ

ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶರ ಜರ್ಮನರ ಫೋರ್ಚುಗೀಸಾಂಗ್ಲ ನೀಗ್ರೋಗಳ

ಕಡಲ್ಗಳ್ಳ ಹಂತಕ ಹಾದರಗಿತ್ತಿಯರನೆತ್ತೆತ್ತಿ

ನಿನ್ನೆದುರು ನೂಕಿ ಪಕಪಕನೆ ನಗಬೇಕೆಂದಾಗ-

ಲಿಂಕನ್ ಕೆನಡಿ ಕಿಂಗರ ಚಹರೆಗಳ ಕಂಡು

ನುಡಿ ಎಡವಿ ಕೈಮುಗಿದು ಬೆಪ್ಪಗಾಗುತ್ತೇನೆ..

ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಂಪಿ ಕಲ್ಲಿನ ರಥಕ್ಕೆ ಗೋಪುರವಿತ್ತು!

2008-11-02T12:31:00.001+05:30

ಹೌದು ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿಸಿದರೂ ನಿಜ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೊರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 1520. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಜಯನಗರ ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿ, ಸುಂದರವಾದ ವಾಸ್ತು-ಶಿಲ್ಪಗಳು, ದೇಗುಲಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ನಡೆದದ್ದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ರಥಕ್ಕೆ ಚೆಂದಾದ ಗೋಪುರವೊಂದಿತ್ತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವೋಪೇತ ಜನಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ ಬರೆದ 'ಎ ಫರ್ ಗಾಟನ್ ಎಂಪೈರ್' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಂಪಿ ಕಲ್ಲಿನ ರಥದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ನಮಗಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆಗೆ ಅಚ್ಚುತ್ತದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಸೆವೆಲ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು 1900ರಲ್ಲಿ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದದ್ದು. ಈ ನಡುವೆ 1986ರವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೆಜ್ ಸೈಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವವರೆಗೂ ಈ ಹಂಪಿಯಗತಿ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಗೋಪುರವಿಲ್ಲದ ರಥದಂತೆ ಕಳೆದ ಐದುನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಅವರವರ ಊಹೆಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು. ಅಂದಹಾಗೆ ನವೆಂಬರ್ 3ರಿಂದ 5ರವರೆಗೆ 'ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ' ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲ 'ಗಣಿ ಉತ್ಸವ' ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಪಿ. ಮಂಜುನಾಥ್ ಬರೆದ 'ಅಮೇರಿಕಾ ಅಕ್ಕ'

2008-10-29T12:20:00.005+05:30

ಮಿತ್ರ ಪಿ. ಮಂಜುನಾಥ್ ಮೂಲತಃ ಶಿರಾ ತಾಲೂಕು ಗೋಮಾರದಹಳ್ಳಿಯವರು. ಕಲಾವಿದ, ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕ . ನಾಸಂನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಿಪಟೂರಿನ ರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ತಿರುಗಾಟದ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಟಕ 'ಚಿರೆಬಂದಿವಾಡಿ'ಯ 'ಭಾಸ್ಕರ ದೇಶಪಾಂಡೆ' ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಹು ಪ್ರಶಂಸೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಸ್ತೂರಿ ವಾಹಿನಿಯ ತುಮಕೂರು ವರದಿಗಾರ. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಥೆ 'ಅಮೇರಿಕಾ ಅಕ್ಕ' ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗಾಗಿ.

ಕಥೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮೈಮನಗಳ ಸುಳಿ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳ ತಾಕಲಾಟಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾನು ಬೇಕೆಂದೇ ಸೂರಿಗೆ 'ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಬರೆದು ಕೊನೆಗೆ ಚುಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ' ಎಂದೆ. ಸೂರಿ ಗೊಳ್ಳೆಂದು ನಕ್ಕ!

ಹಾಗೆ ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಕಾಮದ ವ್ಯಾಕರಣವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದ! ಇಷ್ಟಾಗಿದ್ದೇ ಸಾಕು, ಸೂರಿ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಸಿಹಸಿ ಕಾಮದ ಕತೆಗಳೇ ಹೊರಬೀಳಲಿದ್ದವು. ಅವನದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಊರ ಹೆಂಗಸರ, ಗಂಡಸರ ಅನೈತಿಕ ಕಾಮ ಪ್ರಸಂಗ, ಪ್ರಹಸನ ಕೇಳಲು ನನ್ನ ಕಿವಿ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಹಣಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಆರು ಜನ ಅಕ್ಕಂದಿರಿಗೆ ಸೂರಿ ಒಬ್ಬನೇ ತಮ್ಮ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಕಡೆ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ- ಏಳು ಮಕ್ಕಳಾಗಬಾರದು. ಅವರ ಬಾಳು ಏಳುಬೀಳು ಎಂದು. ಈ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿನೀಡುವಂತೆ ಸೂರಿ ಕುಟುಂಬ ಇದೆ. ಸೂರಿ ಹಿರಿ ಅಕ್ಕ ರತ್ನ ಡಾಕ್ಟರ್ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ಕಿರಿ ಅಕ್ಕ ಚಂದ್ರಿ ಗಂಡನ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತು ಮಗಳ ಜೊತೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ಸೂರಿಯ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಫಲಿತಾಂಸ ಬರುವ ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅವನಪ್ಪ ರಂಗಣ್ಣ ಸ್ಮಶಾನ ಸೇರಿದರು. ಸೂರಿ ಅವ್ವ ರಾಮಕ್ಕ ಬಲು ಬಜಾರಿ ಎಂದೇ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ.

ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಅಕ್ಕನ ಗಂಡ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಗಂಡ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ದೈವದ ಹುಚ್ಚು ಹತ್ತಿದ ಶಿವಮ್ಮ ಹಳ್ಳದ ದಂಡೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉಳಿದ ನಾಗಮ್ಮ, ಸುನಂದ, ಲಲಿತ ಎಂಬ ಅಕ್ಕಂದಿರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅತ್ತ ಆರಕ್ಕೇರದೆ ಇತ್ತ ಮೂರಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಸೂರಿ ಎಂದರೆ ಅವನ ಅಕ್ಕಂದಿರಿಗೆಲ್ಲ ಬಲು ಪ್ರೀತಿ. ಅಮೇರಿಕಾ ಅಕ್ಕ ಡಾಲರ್ ದುಡ್ಡು ಕಳುಹಿಸಿ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿದರೆ, ಜೈಲಿನ ಅಕ್ಕ ಅದ್ಯಾವ ಮಾಯದಲ್ಲೋ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ಇವನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ನಾಲ್ಕು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಬೆಳಕು ಹರಿಯುವ ಮುಂಚೆ ಜೈಲು ಸೇರುತ್ತಾಳೆ!

ಆಶ್ರಮವಾಸಿ ಅಕ್ಕನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೂರಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ ಬಯಸಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಅಕ್ಕಂದಿರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಾನುಸಾರ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅಳತೆಗೋಲು ಎಲ್ಲಿದೆ ಹೇಳಿ?

ಅಕ್ಕಂದಿರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೆಗೆದಂತಿರುವ ಸೂರಿಯದು ಮಹಾ ಜೀವನಪ್ರೀತಿ. ಅವನು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೇ ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಅವನ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಗೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಷ್ಟೆ. ಆತ ಊಟ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಲು ಬರೋಬರಿ ಒಂದೂವರೇ ತಾಸು ಬೇಕು. ಆ ಪರಿ ಊಟದ ರುಚಿ ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನಮ್ಮ ರಾಮಕ್ಕನ ಜೊತೆ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಸೂರಿಗೆ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಮೀರುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮಕಡೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಿದ್ದರೆ ಹದಿನೆಂಟು-ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಮದುವೆ ಡೋಲು ಬಾರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸೂರಿಗೀಗ ಹತ್ತಿರತ್ತಿರ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ. ಮದುವೆ ಬಗ್ಗೆ ಊಟದಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜಮೀನಿದೆ. ಮಳೆ-ಬೆಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಅಕ್ಕ ಕಳುಹಿಸುವ ಡಾಲರ್ ದುಡ್ಡು ಇದೆ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮೂರ ಪುಟಗೋಸಿ ಜನ ಹೇಳುವಂತೆ ಕುಡಿದ ನೀರು ಅಲುಗದಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನಕ್ಕ ಗಂಡನ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಕಳಂಕ ಹೊತ್ತು ಜೈಲು ಸೇರಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕಿಡದ ಅನೇಕರು ಸೂರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಲು ರೆಡಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜೈಲಿನ ಅಕ್ಕನ ಮಗಳು ಸೇರಿ ಮೂವರು ಅಕ್ಕಂದಿರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ-ಇವನನ್ನು ಮಾವ ಎಂದು ಕರೆಯಲು. ಅವರಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬರನ್ನು ವರಿಸಿದರಾಯಿತು. ಆದರೇಕೋ ಭೂಪನೋ, ಊಪನೋ ಒಂದೂ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸೂರಿ ಮದುವೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಮದುವೆ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಏನಿದೆಯೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.

***

"ನೀನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯ ಬರೆದು ಕಾಮದ ಚುಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಯಾವಾಗ?' ಎಂದ ಸೂರಿ. ನನಗೆ ಅವನ ಮಾತಿನ ಒಳತೋಟಿ ಅರ್ಥವಾದರೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವನಂತೆ, ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ನಟಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ಕ್ಲಾಸ್ನಲ್ಲಿ ರವಿಯು ಅಜ್ಜನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಎಂದು ಬರೆದು ಮರೆಯದೇ ಚುಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ನಗುತ್ತಲೇ ಹೇಳಿದೆ. ಸೂರಿ ಮೈ ಸಡಿಲ ಬಿಟ್ಟು ಕುಲುಕುಲು ನಕ್ಕ. ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಕಾಮದ ಕತೆ ಕೇಳಲು ಕಾತರಿಸುವ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿದ್ದ ಸೂರಿ, ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ನನ್ನ ಒಳಕೋಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶೋಧಿಸುವಷ್ಟು ಚಾಲೂ ಇದ್ದ. "ಮರಿ, ನೀನು ಆರ್ಟ್ ಫಿಲಂ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಕೈ ಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋನು. ನೀನೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಕತ್ತಲೇ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಸಿನಿಮಾ ತೆಗೆದು, ಅದನ್ನು ಯಾವೂದಾದರೂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಸಿನಲ್ ಪೆಸ್ಟಿವಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯುವ ಆಸೆ ಕೂಡ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದ್ದೀಯ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನಿನ್ನ ಭಾವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋರ್ ಮಾಡ್ಕೋ. ಯಾರ್ಯಾರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಮದ ಮುಳ್ಳು ಚಿಟಿಕೆ ಆಡಿಸಿದಂತೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನದೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ...."ಎಂದ. ಆಗ ನಾನು ಸೂರಿ ಮುಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹೇಳುವಾಗ ಅರ್ಜುನ ಇದ್ದಂತೆ ಇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ.

ಹೊಲೇರ ಪುಟ್ಟಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ರತ್ನಿ ಗೆಳತಿಯರು. ಆಗ ನನ್ನಕ್ಕ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಾನಿನ್ನು ಒಂದನೇ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನೋ ಇಲ್ಲವೋ ನೆನಪು ಮಸುಕು ಮಸುಕು. ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪಿನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದಷ್ಟು ಕತ್ತಲು. ಅವತ್ತು ಭಾನುವಾರವೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಅಕ್ಕ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತು ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಏಕೋ ಪುಟ್ಟಿ ಅಕ್ಕನ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದಳು. "ರತ್ನಿ, ಬಾರೇ ಬಾರೇ...'ಎಂದು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅಕ್ಕ ಇದ್ದೆವು. ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ನಾನು ಅವಳ ಎದೆ ಏರಿ ಕುಳಿತು ಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪುಟ್ಟಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ "ಬಾರೇ ಬಾರೇ...' ಎಂದು ಕೂಗತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು. ಅಕ್ಕ "ಇರೇ, ಇವನು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಚಗುಳಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಕಿಲಕಿಲ ನಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈ ಮಾತು ಏಕೋ ನನ್ನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಮಾತಿನ ಲಹರಿ ನನ್ನ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಆಗಿನ ಪುಟಾಣಿ ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕನ ಕಂಕುಳ ಅಡಿಯ ಎಳೆಗೂದಲು ಕೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ನೆನಪು ಮಿಸುಕಾಡುತ್ತದೆ. ನಾನು ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಓಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಕಚಗಳಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ನನಗೆ ಆಗಲೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು- ಕಾಮದ ಮುಳ್ಳು ಚಿಟಿಕೆ ಆಡಿದಂತೆ ಆಗಿದ್ದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದ.

ಸೂರಿಯ ಇಂಥ ಮುಕ್ತ ಮಾತುಗಳು ನನ್ನೊಳಗೆ ಮುಜುಗರ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ನಿಜ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನ ಮಾತಿನ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿದರೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಅದಿನ್ನೆಂಥ ನೆನಪು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತೋ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾರಣ ನಾನು ಸೂರಿಯಂತೆ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಇಚ್ಚೆ ಇಲ್ಲದವನು. ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಈವರೆಗೂ ಸುಖ ಕಂಡವನು. ಮನುಷ್ಯ ಮೂಲತಃ ಸ್ವಾರ್ಥಿ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾನು, ಸೂರಿ ಹೊರತಲ್ಲ. ಸೂರಿಗೆ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಕತೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೇ ಸುಖ ಪಡೆಯುವ ಸ್ವಾರ್ಥವಿದ್ದರೆ, ನನ್ನದು ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪೇ ಕಾಡದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾರ್ಥ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಎಂಥದ್ದಾದರೂ ಅಘಾತ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ನೆನಪು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕಾಡುವ ಮುಂಚೆ ಈ ಸೂರಿಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಕ್ಕನ ಕತೆ ಹೇಳುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

***

ಸೂರಿ ಕುಟುಂದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಿರಿ ಅಕ್ಕ ರತ್ನಿ ಮಾತ್ರವೆ ಹೆಚ್ಚು, ಅಂದರೆ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಓದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದೂ ಆ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಹಲ್ಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ಓದು ಕೂಡ ಆವರೆಗೂ ಸಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಆಕೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇರಿ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಆತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಿಡಿ, ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈಗ ಗುಟ್ಟಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಸೂರಿ ಹಿರಿ ಅಕ್ಕನ ಕತೆಯನ್ನು ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಏಕೆ, ಸುತ್ತಲಿನ ಹದಿನಾರು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಕತೆ. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸ್ಮೃತಿ ಅಲ್ಪ ಎಂಬ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾತಿನಂತೆ ಈಗ ಅದು ಮರೆತು ಹೋದ ಕತೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕುಟುಂಬ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಏಳಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಮಾಜದ ಕ್ರಮವೇ ಬದಲಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸೂರಿ ಅಕ್ಕ ರತ್ನಿ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೂರ ಸುಂದರಿ. ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ. ಓಟದಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ. ಹಾಡುವುದರಲ್ಲೂ ಕೋಗಿಲೆ. ಆಗ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ ಆಗ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆಸಿದ ಬೋರ್ಡ್ ಒಂದೇ ಇದ್ದದ್ದು- ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಗಿಡುಗನಹಳ್ಳಿ ಎಂದು. ಆ ಬೋರ್ಡನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದಲೂ 50ಪೈಸೆಯಂತೆ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಹೆಡ್ಮಾಸ್ಟರ್ ಬರೆಸಿದ್ದರು.

ಆಗ ರತ್ನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ತರಗತಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಶಾಲೆ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಸಲಹೆ ಮೇರೆಗೆ ಅವರಪ್ಪ ರಂಗಣ್ಣ ರಂಗನಹಳ್ಳಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರು. ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ರಂಗನಹಳ್ಳಿ ಐದು ಮೈಲಿ. ಓದುವ ಇಚ್ಚೆ ಇದ್ದವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಡೆದು ಹೋಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಕೆಲಸವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಊರಿಗೂ-ನಮ್ಮೂರಿಗೂ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಸ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಊರಿನ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ಹಾಗೂ ರತ್ನ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಒಂದೋ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲೋ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಬೆಕ್ಕಸಬೆರಗಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾವು ಅವರ ಹಾಗೆ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ರತ್ನ ಬರೀ ಸುಂದರಿ ಎಂದರೆ ಸಾಲದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಎಂಥ ಅರಸಿಕರು ವರ್ಣಿಸುವಷ್ಟು ಸೌಂದರ್ಯ ಅವಳ ದೇಹದಿಂದ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು. ಆಕೆ ರಂಗನಹಳ್ಳಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಅರವತ್ತು ದಾಟಿದ ತಿಮ್ಮಜ್ಜನ ಮನೆ ಇತ್ತು. "ರತ್ನೂ, ಬಾರೇ ಮೊಮ್ಮಗಳೇ... ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಕೊಡು...'ಎಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಿಮ್ಮಜ್ಜ ರತ್ನಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಆಕೆ ಕೈಯಿಂದ ನೀರು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿದು "ನಿನ್ನ ಅಮ್ಮ ನನಗೆ ತಂಗಿ ಆಗಬೇಕು. ಎಷ್ಟು ಚಂದ ಇದ್ದಿಯೇ ನನ್ನ ಸೊಸೆ....' ಎಂದು ಮುದ್ದಿಸುತ್ತಲೇ ಕೆನ್ನೆ, ಎದೆ ಸವರುತ್ತಿದ್ದ ತಿಮ್ಮಜ್ಜ! ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ನಮಗಿಂಥ ದೊಡ್ಡ ಹುಡುಗರು ಪುಳಕಿತರಾಗುವ ಜೊತೆಗೆ ತಿಮ್ಮಜ್ಜನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸೂಯೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈಗಲೂ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ರತ್ನ ಪಾರಿನ್ನಿಂದ ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಈಗ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದೆಷ್ಟು ಇತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಣನೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈಗಲೂ ಅವಳನ್ನು ದೃಷ್ಠಿಯಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳ ಕಾಡನ್ನೇ ಕಂಡಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.ದಿನಾಲೂ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಐದು ಮೈಲಿ ದಾರಿ ಸವೆಸುವುದು ನಡೆದಂತೆ ಅವಳ ದೇಹವು ಆಕಾರ ಪಡೆಯುತ್ತ ಹೋಯಿತು. ಆಗ ಸಲುಗೆಯಿಂದ ರತ್ನಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗರು ಕೂಡ ಮರ್ಯಾದೆಗೋ, ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವಕ್ಕೋ ರತ್ನ ಎಂದು ಕರೆಯತೊಡಗಿದರು. ಕಿರಿಯರಾದ ನಾವಂತೂ ರತ್ನಕ್ಕ ಎಂದು ಕರೆದು ಆಕೆಯಿಂದ ಅಆಇಈ... ಹೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೇಲಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಸೂರಿ ಈಗಿನಂತೆ ನನಗೆ ಆಗಲೂ ಸ್ನೇಹಿತ. ರತ್ನಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ "ಅವಳಿಂದ ಪಾಠ ಹೇಳಿಸ್ಕೋ ಹೋಗು...' ಎಂದು ನನ್ನ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಟು, ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಪಾಸು ಮಾಡಿದ ರತ್ನ, ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದೊಂದು ಸಖೇದಾಶ್ಚರ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ರಂಗಣ್ಣನ ಮಗಳು ಎಸೆಲ್ಸಿಯಂತೆ ಎಂದು ಹಿರಿತಲೆಗಳು ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಕಿವಿಗೂ ಬಿದ್ದು, ಓದಿದರೆ ರತ್ನಕ್ಕನಂತೆ ಓದಬೇಕೆಂದು ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಜನರ ಅಂಥ ಕುತೂಹಲದ ಮಾತಿಗೂ ಕಾರಣವಿತ್ತು. ರತ್ನ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದಾಟಿದವರು ಒಬ್ಬರೋ ಇಬ್ಬರೋ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರು. ಅವರು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇರದೆ ಅವರವರ ನೆಂಟರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಇದ್ದವು.

***

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತು ರತ್ನಕ್ಕ ನಮಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿಹೋಯಿತು. ಆಗಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಎಸಲ್ಸಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಅದೊಂದು ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಡಾಂತರ ಗೆದ್ದಂತೆ ಎಂಬ ವಾತಾವರಣ ನಮ್ಮಲ್ಲಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಸಲ್ಸಿ ಪಾಸು ಮಾಡಿದವನು ಯುದ್ದ ಗೆದ್ದ ಯೋಧನಂತೆ ಬೀಗುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ, ಟಿವಿ ಇರದಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದ್ಹೇಗೋ ಸುತ್ತಲಿನ ಹತ್ತಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ರತ್ನಕ್ಕನೂ ಎಸಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಬೇಕಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಮೇಸ್ಟ್ರು "ದಿನ ಐದು ಮೈಲಿ ನಡೆದು ಓದಿದರೆ ಅದು ಪಾಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷೆ ಹತ್ತಿರಾಗುವ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ರಂಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ರೂಮು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಓದಬೇಕು' ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ರತ್ನಕ್ಕನ ಅಮ್ಮ ರಾಮಕ್ಕ, ಅಪ್ಪ ರಂಗಣ್ಣ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಹುಡುಗಿ ಸೀದಾ ಹೋಗಿ "ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೂಮು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಓದಿಸಲು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಊರಿನಿಂದ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡೇ ಓದುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಳು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಇರುವ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಹುಡುಗ-ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೆಂದರೆ ರತ್ನ ಮಾತ್ರ. ಕೊನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಅವಳಿಗೂ ಸಿಕ್ಕರೆ ಪಸ್ಟ್ಕ್ಲಾಸ್ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಮೇಸ್ಟ್ರುಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು. ಆ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಪಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ರತ್ನಳಿಂದ ಅಂಥದ್ದೊಂದು ದಾಖಲೆ ಆಗುವುದಾದರೆ ಆಗಿಯೇ ಬಿಡಲಿ ಎಂಬ ಉಮೇದು ಮೇಸ್ಟ್ರುಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು.

"ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೂಮು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಓದಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ರತ್ನಳ ಮಾತಿನಿಂದ ಹೆಡ್ಮಾಸ್ಟರ್ ಹೊನ್ನೇಗೌಡರು ನಿರಾಶರಾಗಲಿಲ್ಲ. ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನನ್ನು ಕರೆದರು. ಇಂದೇ ರತ್ನಳ ಜೊತೆ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನದಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಹೇಗಾದರೂ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬನ್ನಿ ಎಂದಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಇರುವ ರಂಗನಹಳ್ಳಿಯವನು. ರತ್ನಳ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪನನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಿಚಯ ಇದ್ದವರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಗುಬ್ಬಿಯ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ರಂಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ತೆರೆಯುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯರೊಬ್ಬರು ಇರಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದರು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪನಿಗೂ ರತ್ನ ತನ್ನ ಜಾತಿಯವಳು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಅವರಪ್ಪ ರಂಗಣ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿದ ನೆನಪು ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ರತ್ನಳನ್ನು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನದಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ ಕೂಡಲೇ ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನು ನಡೆದೇ ಗಿಡುಗನಹಳ್ಳಿ ತಲುಪಿದ್ದರು.

ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪನ ಜೊತೆ ರತ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ರಂಗಣ್ಣ-ರಾಮಕ್ಕ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮಗಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ ಮೇಸ್ಟ್ರೊಬ್ಬರು ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಮಾನವನ್ನೇ ಮೂಡಿಸಿತು. ರತ್ನ ಆಟ-ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚೂಟಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಕಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ರಂಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಬಿಡುವಂತೆ ಕೋರಿಕೆ ಇಟ್ಟರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ರಾಮಕ್ಕ ಎಂದಿನಂತೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತ "ಅಯ್ಯೋ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಎಷ್ಟು ಓದಿದರೂ ಮುಸುರೆ ತಿಕ್ಕುವುದು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಹಳೇ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆಡಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಕೂಡ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಾನೇನೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಎಲ್ಲೋ ಓದಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ" ಹೇಣ್ಣೊಂದು ಕಲಿತರೆ ಶಾಲೆಯೊಂದು ತೆರೆದಂತೆ' ಎಂಬ ನುಡಿಮುತ್ತು ಉದುರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಡದ ರಂಗಣ್ಣನ ಚಿಂತೆ ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು. ಮಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ರೂಮು ಮಾಡಿ ಓದಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಬರುತ್ತದೋ? ಅಷ್ಟೊಂದು ಹಣ ಹೊಂದಿಸುವುದು ನನ್ನ ಬಡತನದ ಬಾಳಿಗೆ ಆದೀತೆ ಎಂಬುದು ರಂಗಣ್ಣನ ಚಿಂತೆ. ಹಾಗೇ ನೋಡಿದರೆ ಆಗ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿ ಖರ್ಚು ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಕಡೆ ಆಗ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಬಡವರ ಮಾತಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ರಂಗಪ್ಪನ ಮುಖದ ಗೆರೆಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ "ನಿಮ್ಮ ಅಭ್ಯಂತರ ಇಲ್ಲವೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲಿ... ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ತಾಯಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟರು. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರೀತಿ, ಅಭಿಮಾನ ತೋರಿದ್ದು ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಮಗಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನವೂ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಯಿತು. ಆದರೂ ಏಕಾಏಕಿ ಹುಂ ಎಂದು ಬಿಡಲು ರಂಗಣ್ಣ-ರಾಮಕ್ಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಾತು ಬೇರೆಡೆ ಹೊರಳಿಸಿದರು.

ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಮ್ಮ ಜಾತಿಯವರೇ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಲು ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಕೇಳುವ ಹಾಗೆ "ನಿಮ್ಮದು ಯಾವ ಕುಲ ?' ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪ "ಜಲ್ದೇನರು'ಎಂದ. "ನಾವು ಅಳುನವರು. ನೀವು ಖಾಸ ನೆಂಟರು ಆಗಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ ಕುಲ ಯಾವುದು?' ಎಂದ ರಂಗಣ್ಣ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ "ಅಳುನವರು' ಎಂದಿದ್ದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ, ಎಲ್ಲಿಂದ ತಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಾವು ನೀವು ಖಾಸ ನೆಂಟರೇ ಸೈ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರರು ಬಂದರು. ಕೊನೆಗೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಹೊರಡಲು ಇಚ್ಚಿಸಿ "ಮುಂದಿನ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ರತ್ನ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಸ್ಪೆಷಲ್ ತರಗತಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಎದ್ದರು. ಆಗ ರಂಗಣ್ಣನ ಮಾತಿಗೂ ಮುಂಚೆಯೇ ರಾಮಕ್ಕ "ನೀವು ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮದು ಯಾತರದ ಮಾತು? ದೈವದ ಇಚ್ಚಯಂತೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಬಂದ ಕೆಲಸ ಆದ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಲು ಎದ್ದರು. ಆಗ ರಂಗಣ್ಣ" ಏನ್ ನೆಂಟ್ರೇ, ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ, ಊಟ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ...' ಎಂದರು. ರಾಮಕ್ಕ "ಹೌದಲ್ವೆ, ನಿನ್ನೆಯೇ ಒಂದು ಕೋಳಿ ಕೋಯ್ಯಬೇಕು ಅಂತಿದ್ವಿ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸುನಂದ ಒಂದು ಕೋಳಿ ಹಿಡ್ಕೋ ಹೋಗು...' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುನಂದ ಕೋಳಿ ಗೂಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ರಾಮಕ್ಕನೇ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಕೊರ್ರ...ಕೊರ್ರಾ...ಅನ್ನಿಸತೊಡಗಿದರು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪ "ಇಲ್ಲ, ಹೋಗ್ಬೇಕು' ಎಂದರೂ ಕೂಡ ಇರುವ ಇಚ್ಚೆಯನ್ನು ಆ ಮಾತೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

***

ರತ್ನ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿಯನ್ನು ಸೆಂಕೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದಳು. ಆದರೆ ಆ ಖುಷಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರತ್ನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆ ಆಗಲೇ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು! ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕ ನಾರಾಯಣಪ್ಪನ ಪಾಪದ ಕೂಸು ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗತಾನೇ ಅಂಗಾಗಗಳು ದುಂಡಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರತ್ನಳನ್ನು ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನಿಚ್ಚೆಯಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಜಾಗೃತಿವಹಿಸದೇ ವಿಷಯ ರಾಮಕ್ಕನಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಆಗ ರಾಮಕ್ಕ ಅಕ್ಷರಶಃ ರಾಕ್ಷಸಿಯಾದಳು. ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬರುವಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಲೇ ಐದು ಮೈಲಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಮಗಳನ್ನು ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಎಸೆದು ಹೋಗಿದ್ದಳು. ನೀನು ಸತ್ತರೂ ಇಲ್ಲೇ ಸಾಯಿ, ಬದುಕಿದರೂ ಇಲ್ಲೇ ಬದುಕು. ನೀನು ನನ್ನ ಮಗಳಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮನೆತನದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದೀಯಾ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಮೀಸೆ ಇದಾವೆ ಅಂತ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ನಿನ್ನೇ ಕಟ್ಕಳಲಿ ಎಂದು ದೂಳು ತೂರಿ ಹೋಗಿದ್ದಳು.

ವಿಷಯ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಜನ ಮರುಚಿಂತೆನೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪನಂತಹ ಮೇಸ್ಟ್ರೀಗೆ ತಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರೀಯಾಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಸರಕಾರಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದು, ಜಮೀನಿನ ಅದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಳ್ಳವರ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ. ಸುತ್ತಲಿನ ಹದಿನಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮುಖಂಡರ ನ್ಯಾಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ ನಡೆಯಿತು. ಬಹುತೇಕ ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಮೇಸ್ಟ್ರೀಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗುವುದು ಬೇಡ. ಏನೋ ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ದಂಡ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಿಡಿಸೋಣ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆದರೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ರಾಮಕ್ಕನ ಎದುರು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಆಕೆ ಕೆರಳಿ ಕೆಂಡವಾದಳು. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ನನ್ನ ಗಂಡನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡಿ, ನಾನು ಮಾಡುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ ದಂಡ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದಳು. ನ್ಯಾಯ ಹೇಳಲು ಬಂದವರು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದರೆ ಹೊರತು, ರಾಮಕ್ಕ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಳಾಗುವುದು ಬೇಡ. ಹೇಗೂ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಪಾಸಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪನೇ ಓದಿಸಬೇಕು. ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿದರೆ ಮದುವೆ ಕೂಡ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯ ಬಗೆಹರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ರಾಮಕ್ಕ ಮಾತ್ರ ಈ ಯಾವ ವಿಷಯವೂ ತನಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ "ನನ್ನ ಮಗಳು ಸತ್ತು ಹೋದಳು' ಎಂದು ದೂಳು ತೂರಿ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು.

ಈ ಎಲ್ಲ ವಿವಾದ, ಅವಮಾನದಿಂದ ಬಾಲಕ ಸೂರಿ ಅದೆಷ್ಟು ನಲುಗಿ ಹೋದನೆಂದರೆ, ಆತ ಈಗ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ನೂರಾರು ಕಾಮ ಕತೆಗಳ ಬೀಜಗಳೆಲ್ಲಾ ಅವನೊಳಗೆ ಆಗಲೇ ಮೊಳಕೆ ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಮಾನದಿಂದಾಗಿಯೇ ಇಂದು ಎಂಥ ಹೆಂಗಸು-ಗಂಡಸಿನ ಬಗ್ಗೆಯಾದರೂ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಕತೆಯನ್ನು ಯಾವ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆತ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಕಾರವೋ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಇರುವುದೇ ಹೀಗೋ ಎಂಬುದು ಸೂರಿಯ ಕೇಳುಗರಿಗಂತೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇರಲಿ, ರತ್ನಳನ್ನು ಮೇಸ್ಟ್ರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪನೇ ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ನಸರ್ಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ. ರತ್ನ ತುಮಕೂರು ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಮಾನದಿಂದ ನೊಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಗಟ್ಟಿಯಾದಳು. ಇದು ಸಹಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು. ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆದಳು. ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಯಾಣದ ವಿನಯ್ ಚೌತಾಲನ ಮನಗೆದ್ದಳು. ಆತ ಈಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ. ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆಯಾದ.

ಹಳೇ ಕತೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಚೌತಾಲನಿಗೆ ರತ್ನ ಹೇಳಿದಳೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಅವರಿಬ್ಬರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇರಿ 10ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ರತ್ನ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯೇ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಜನ ಮರೆತಿದ್ದರು. ರಾಮಕ್ಕನ ಕುಟುಂಬವಂತೂ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಐದು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಾಮಕ್ಕ-ರಂಗಣ್ಣ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೈರಾಣಾಗಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ ಅಪ್ಪ ಸತ್ತ ಸುದ್ದಿ ರತ್ನಳಿಗೆ 2ವರ್ಷದಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ಊರಿಗೆ ಬಂದಳು. ಚೌತಾಲ ಜೊತೆಗಿದ್ದ. ಒಂದು ಮಗು ಕೂಡ ಜೊತೆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ದೇವಿಲಾಲ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ರತ್ನ ಹೇಳಿದಳು. ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ನಮ್ಮೂರ ಮೇಸ್ಟ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ರತ್ನ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಚೆಕ್ನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಓಡಿ ಬಂದ ಸೂರಿ ಅಕ್ಕನನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಒಂದೇ ಸಮನೇ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟ. ರತ್ನ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ರಾಮಕ್ಕ ಏನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೇವಿಲಾಲನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಮುದ್ದಾಡಿದ್ದಳು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ತೇರಾಗಿ.. ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ನೂರಾಗಿ...

2008-10-24T12:45:00.021+05:30

ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯದ ನೂರಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು...

ಕಲ್ಲರಳಿ ಕಾಮೋತ್ಸವ

2008-10-21T14:33:00.001+05:30

ಮೊನ್ನೆ ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದೆ ಸೋಮನಾಥಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಬಿಟ್ಟೆ. ಕಳೆದವಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಷ. ಶಟ್ಟರ್ ಅವರ 'ಸೋಮನಾಥಪುರ' ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವಿದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮದ್ದೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸಾಕಸ್ಟು ಬಸ್ಸುಗಳು ಮಳವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮಳವಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬನ್ನೂರಿಗೆ 20 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರಯಾಣ. ಬನ್ನೂರಿನಿಂದ ಸೋಮನಾಥಪುರ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಆ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಸ್ಸಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಸೋಮನಾಥಪುರ ತಲುಪಿದ್ದೆ.

ಸೋಮನಾಥಪುರ ವಾಸ್ತು-ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರಿಗಂತೂ ಸ್ವರ್ಗ. ಬೇಲೂರು ಹಳೇಬೀಡಿನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತ್ರಿಕೂಟಗಳಲ್ಲೇ ಇದರಷ್ಟು ಸೌಂದರ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ಷ. ಶೆಟ್ಟರರ ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳದೆ ನನಗೆ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಮಿಥನು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶೆಟ್ಟರ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಸ್ಥನ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದರ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಅಂಥವನ ಜೀವನವು ಅರ್ಪೂಣ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಥ ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಾಮ' ಒಂದು ಕಲೆಯೂ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಎನಿಸಿರುವುದು. ನಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳೇ ಕಾಮಕಲೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು. ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ ವಾತ್ಸಾಯನ ಮುನಿಯ 'ಕಾಮಸೂತ್ರ'. ಹಿಂದೂ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮ-ಕಾಮದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಕಾಮನಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅವನನ್ನು ಕಂದರ್ಪ, ಮದನ, ಮನ್ಮಥ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಮದೇವತೆ: ಕಾಮದೇವತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಲಾಂಛನಗಳೆಂದರೆ ಇಕ್ಷುಚಾಪ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿನ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪಂಚಬಾಣ ಅಥವಾ ಐದು ಹೂಬಾಣಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಯಾರನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಕಾಮ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಬಲ್ಲನೆಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಕಾಮನ ಪತ್ನಿ ರತಿ; ವಾಹನ ಶುಕ (ಗಿಳಿ). ರತಿ ಮತ್ತು ಮನ್ಮಥ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದ್ವಾರಶಾಖೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದುಂಟು.

ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು : ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣುವೆವು. ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಸೊಬಗನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಗ್ನ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ) ಶಿಲ್ಪ; ಎರಡು, ನಗ್ನವಾಗಿರುವ ಅನುರಾಗಿಗಳ ಶಿಲ್ಪ; ಮೂರು, ಪರಿಪೂರ್ಣ ನಗ್ನವಾಗಿದ್ದು ನಿರ್ಭಿಡೆಯಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರ ಶಿಲ್ಪ. ಮೂರನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟಾಂಜಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವೆವು, ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಲತಾ ಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನೂ ಮಾಡದ ಅರ್ಧಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಭುವನೇಶ್ವರಿಗಳಲ್ಲಿ ನುಸಳಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನೂ ಅಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಇವನ್ನು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ನೋಡಬಹುದು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ದಾಟಿ, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗ್ನ ಪುರುಷರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವೆವು. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೊಡ್ಡಗದ್ದವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ. ಆದರೆ ಇವು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಲೈಂಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ: ಸದೃಢನೂ ಸುಂದರನೂ ಆದವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಾಮದೇವತೆಯೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಸ ನರಸಿಂಹನನ್ನು 'ಅಪೂರ್ವ ರೂಪಕಂದರ್ಪ' ಎಂದೂ ಸೋಮನಾಥ ದಂಡನಾಯಕನನ್ನು ಅವನ ಮಡದಿ ರೇವಲಿಗೆ 'ಮನ್ಮಥ'ನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಗುಣಗಾನಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಾಮ ಮತ್ತು ರತಿ: ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆಯ ಎರಡು ಶಿಲಾಫಲಕಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಿ ಮಸಣಿತಮ ಕೊರೆದಿದ್ದು ಅವು ಇಕ್ಷುಚಾಪ ಮತ್ತು ಪಂಚಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುವು. ಮತ್ಸ್ಯಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಕಾಮ ಕೆರಳಿಸುವ ವಸಂತಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿಸುವ ಭಕ್ಷ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ 'ಪ್ರೀತಿ' ಮತ್ತು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ 'ರತಿ' ಮನ್ಮಥನ ಬಳಿ ನಿಂತಿರುವರು.

ಶಿಲ್ಪ ರೂಪಾಂತರಗಳು : ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು. ಕಾಮವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉಳಿದ ಮೂರು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಶಾಕ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಗರ್ಭಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವುವೆಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ.

ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳು: ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಜನಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆಯೆಂದೂ ಅವು ಬಾಲಿಶರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಿತರಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಪಾಠವನ್ನು ಭೋದಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿದ್ದವೆಂದೂ ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊರಭಿತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಿರುವ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಡುವುವೋ, ಅದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ನವ ವಿವಾಹಿತರಿಗೆ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಕಲೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಡುವವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೆಳೆದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರಿಕ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಖುಷಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪಡೆದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಬಗೆಬಗೆಯ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

'ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಸೋಮನಾಥಪುರ'

2008-10-18T12:41:00.003+05:30

ಷ. ಶಟ್ಟರ್ 'ತಂಗಂ ತಮಿಳಗಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ನಾಡು ನುಡಿ' ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಬಹುಷಃ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುಸ್ತಕ 'ಸೋಮನಾಥಪುರ'. ಅಭಿನವ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಂಶೋಧನಾ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

ಷ. ಶಟ್ಟರ್ ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇಂಧಿರಗಾಂಧಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದ ಆರ್ಟ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದ ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಟ್ಟರ್ ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ 'ಸೋಮನಾಥಪುರ' ಗ್ರಂಥದ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರೌಢ ಓದುಗ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಶಕ ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು.

ಹೊಯ್ಸಳರ ಮತ್ತು ಅವರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಐತಿಹ್ಯ, ಪೋಷಕ, ವಾಸ್ತು-ಶಿಲ್ಪಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಲ್ಪ, ಅರ್ಚನೆ, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳ ಪಾಕಶಾಲೆ, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಮನರಂಜಕ ಬಳಗ ('ನಾಗವಾಸ' ಅಥವಾ ನಾಟ್ಯಗಾರ್ತಿಯರ ಮತ್ತು 'ಮೊಖರಿಗ' ಅಥವ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರ) ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ ( ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1000-1336)ದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದೂ, ಅಳಿದುಳಿದ ಈ ಶೈಲಿಯ ವಿಷ್ಣು ತ್ರಿಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದುದೂ ಎಂಬ ಹಿರಿಮೆ ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ್ದು. ಏಕಕೂಟ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಲುರಿನ ಚನ್ನಕೇಶವ, ದ್ವಿಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳು. ವಾಸ್ತು-ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯ ಒದಗಿಸುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ಮಾಹಿತಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಐದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ, ಅರವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿರುವ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವನು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅಲ್ಪಮಟ್ಟಿನದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ 'ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಅನಾಮಧೇಯ' ಮತ್ತು 'ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾಸಕ್ತಿ' ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೇ ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಈ ಅಗ್ರಹಾರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನು ತಾನು ಶೂದ್ರನೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ ಸಂಪದವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತೆರೆಯನ್ನೆಳೆಯಲು ಈ ಶೂದ್ರನನ್ನು 'ಬ್ರಹ್ಮಪಾದಪುತ್ರ'ನೆಂದು ಚತುರ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಬಣ್ಣಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು!

ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯವರು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕೀಡಾಗಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಷ. ಶಟ್ಟರು ಮುಖ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವ, ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿ ಬಂಡಾರವನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುವ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳೋಂದಿಗೆ ಮೂಡಿಬಂದಿರು 'ಸೋಮನಾಥಪುರ' ಇತಿಹಾಸ, ವಾಸ್ತು-ಶಿಲ್ಪ, ಕಲೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಓದಲೇ ಬೇಕಾದ ಗ್ರಂಥ ಇದು.

ಬೆಲೆ - 100 ರುಪಾಯಿ. ಪ್ರಕಾಶಕರು - ಅಭಿವನ, 17/18-2, 1ನೇ ಮೇನ್, ಮರೇನಹಳ್ಳಿ, ವಿಜಯನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು-560040. ದೂ.-080-23505825.

ಹಳ್ಳಿ ಹಾಡು ತಂದಾನನ.. ಹಳ್ಳಿ ಬಾಳು ತರನಾನನ...

2008-10-15T13:15:00.002+05:30

ನಮ್ ಭೂಮ್ ತಾಯಿ ನಮ್ ಭೂಮ್ ತಾಯಿ

ಬ್ಯಾಡ ಅಂಬುತ್ತಾಳೆ ಭೇದ ಭಾವ ನಾ.. ಹೊಯ್

ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಳೆದ ಒಂದು ವಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ತವರು ಸೂರೇನಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈ ಊರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ 18 ಕಿಮೀ ದೂರವಿದೆ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಹಳ್ಳಿ. ಬೈಕ್ ಏರಿ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕಸಿನ್ ಸುರೇಂದ್ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಆರಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆವು. ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಗಿ ರೈತರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೇತನ ನೀಡಿದೆ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಪೈರುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸೊಗಸು. ಮಲೆನಾಡು ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿ ಅನುಕೂಲವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು, ತೆಂಗು ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕತಾನತೆ ತಂದು ಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ರೈತರು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಸಜ್ಜೆ, ನವಣೆ, ಕುಸುಬೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ (ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ), ಶೇಂಗಾ, ಹತ್ತಿ ಸಾಲುಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಚೇತೋಹಾರಿ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಕ್ಕಡಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ, ಅವರೆ, ಹುರುಳಿಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಊರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಾಯಿವರ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣರ ರೈತಾಪಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇವೆ. ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರ ಐದು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವರ ಹೆಸರು ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ. ಮನೆಯಲೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಎಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈತ ಮಾದರಿ ಕೃಷಿಕ. ನಾವು ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆ ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈವರ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಳನಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಸಿಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ಜಮೀನಿಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನ ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಣಹಾಕಿದ್ದರು. ಈ ಬಾರಿ ಈರುಳ್ಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಬೆಳೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೈಗೆ ಬಂದಂತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸುರಿದು ಬೆಳೆ ಕೊಳೆಯಲು ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಬೆಳೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ತಿಪ್ಪೆಗೆ ಸುರಿದಿದ್ದಾರೆ.

ನೆಲದಿಂದ ಕಿತ್ತ ನಂತರ ಇದರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯದೇ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು. ನನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಇದರದೇ ಚಿಂತೆ. ಇನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗೆ ಸಾಗಿಸಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರೇ ಈರುಳ್ಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರ. ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಯಲು ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಒಬ್ಬ ರೈತ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ಇನ್ನೂರು ಪ್ಯಾಕೇಟ್ (ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 50ರಿಂದ 55 ಕೆಜಿ.ಯ ಚೀಲ) ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಅರ್ಧ ಬೆಳೆ ಮಾತ್ರ. ಅಂದರೆ ನೂರು ಪ್ಯಾಕೇಟ್. ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೇಟ್ ಈರುಳ್ಳಿಗೆ, ಬೀಜ ಗೊಬ್ಬರದ ವೆಚ್ಚ 25 ರು., ಬಿತ್ತನೆ, ಕಳೆ ತೆಗೆಯಲು, ಮತ್ತು ಕೀಳಲು ಕೂಲಿ ವೆಚ್ಚ 40 ರು., ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ 25ರು., ಹೊಸ ಚೀಲದ ಬೆಲೆ 15ರು., ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ 30 ರು., ಒಟ್ಟು ಅವನಿಗೆ ತಗಲಿರುವ ವೆಚ್ಚ 135ರುಪಾಯಿಗಳು. ಈಗ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೇಟ್ ಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 200 ರುಪಾಯಿ. ಎಲ್ಲ ಕೂಡಿಕಳೆದ ನಂತರ ಅವನು ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಬೆಲೆ 65 ರುಪಾಯಿ.

ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದಾಗ ಅತ್ತಿಗೆ ಗಂಗಕ್ಕ ಕೊಟ್ಟ ಕಲ್ಲುಪ್ಪುಬೆರೆಸಿದ ಮಜ್ಜಿಗೆಯ ತಂಬಿಗೆಯನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಡಿದು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತ ಕುಳಿತೆ. ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರದು ತುಂಬು ಸಂಸಾರ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಐದು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಇವರದು ಅವರ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಾಂತ ಮನೆತನ.

ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕರುಹಾಕಿದ್ದ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೊದಲ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಟ್ಟಿ ಗಿಣ್ಣು ತಿನ್ನಲು ಕೊಟ್ಟರು. ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಗಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ ಹೆಚ್ಚು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕರು ಹಾಕಿದ್ದ ಎಮ್ಮೆ ಬರೀ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯದ್ದು. ಅದರ ಮೊಲೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದೆಂದು, ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಗಂಡುಕೋಣಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರ ಕೊರಗು. ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗೆಮಹತ್ವವಿಲ್ಲ. ಕೋಣ ಸಾಕಲು ಹೊರೆ ಬೇರೆ. ಅದೇ ಹೆಣ್ಣು ಮರಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರೆ ಮುಂದೆ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಮರಿಗಳನ್ನು ಐದೂ ನೂರೋ ಸಾವಿರಕ್ಕೊ ಹರಿಜನರ ಕೇರಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಗಿಣ್ಣು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಖಾದ್ಯ. ಇದು ಎಮ್ಮೆ ಕರು ಹಾಕಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಳತೆಗೆ ಮೂರರಷ್ಟು ಕೆನೆ ಹಾಲನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಏಲಕ್ಕಿ ಒಣ ಶುಂಠಿ ಹಾಕಿ ಒಲೆ ಮೇಲಿಟ್ಟರೆ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸ್ಲೈಸ್ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತ ಗಟ್ಟಿ ಗಿಣ್ಣು ರೆಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುವಂತದ್ದು. ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕರೆಯುವ ಎಮ್ಮೆಗಳಿವೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಕಡೆಪಕ್ಷ ಐದಾರು ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಇವರ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬೆಣ್ಣೆ ಸರಬರಾಜಾಗುವುದು.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಿಸಿ ಜೋಳದ ಮುದ್ದೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಉದುಕ ಊಟಮಾಡಿ ಮರಳಿ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮೈಯಲ್ಲ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಗಾಂಧೀಸ್ಮರಣೆ

2008-10-02T12:16:00.007+05:30

ಖಾಲೀ ಗದ್ದಲದ ಈ ನಾಡಿನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ

ಈಗ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

ನರನಾಡಿಯೆಲ್ಲ ನಿಂತೇ ಹೋದಂತಾಗಿ

ನಾವೆಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ:

ಹಾದಿ ಮಾತು, ಬೀದಿ ಭಾಷಣಗಳ ಸದ್ದಡಗಿ

ಕಿವಿ ತುಂಬ ಹುಲುಸಾಗಿ ಕೂದಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಅನಾಚಾರ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಬದಲು

ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ತುಂಬ ಶುದ್ಧ ಸಮಾಚಾರ ತುಂಬಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನುಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿದೂ ಇಳಿದೂ

ಈಗ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಂತಾಗಿವೆ.

ಬಿಡಾಡಿ ನಾಯಿಗಳ ನಿರ್ಬೀಜೀಕರಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆ.

ನಾಳಿನ ನಾಗರಿಕರಾದ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ

ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ

ಒಂದು ಎರಡು ಬಾಳೆಲೆ ಹರಡು

ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಸಗಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದು

ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯ ತಾಜಾ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಣ ಬಾಬಾಗಳಿಗೆ ಹುಚ್ಚಗೌಡರ ಬೆನ್ನುಸಿಕ್ಕು

ಧೂರ್ಮೋದ್ಧಾರದ ಸವಾರಿ ಮುನ್ನಡೆದಿದೆ.

ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ದೇವರಿಗೆ ಹರಿಜನರ ದರ್ಶನವಾಗಿ

ಅವರ ಉದ್ಧಾರವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ.

ಸರಕಾರದ ಕೆಲಸ ದೇವರ ಕೆಲಸವಾಗಿ

ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಢಾಳಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ತುಂಬ

ಜಿಟಿ ಜಿಟಿ ಮಳೆ ಹಿಡಿದಿದೆ.

ನಮ್ಮ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ತೊಯ್ದು ತುಪ್ಪಡಿಯಾಗಿ

ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟುನಿಂತ ಟ್ರಕ್ಕು ಕೂಡ

ನಾಡ ಮುನ್ನಡೆದಿದೆ- ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಹೊತ್ತಿದೆ.

ರೇಡಿಯೋದ ಗಿಳಿವಿಂಡು, ಅದೋ,

ಒಕ್ಕೊರಲಿಂದ ಅದೇ ಹಾಡು ಹಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಧನ್ಯತೆಯ ಈ ಕ್ಷಣದಿ, ಓ ಮುದ್ದುರಂಗ,

ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ,

ನೆನೆ ನೆನೆ ಗಾಂಧಿಯನು.

(ಯಾವ ಗಾಂಧಿ? ಅಂತ ತಿಳಿಯದೇ ಪೆದ್ದಲಿಂಗ?)

ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ,

ನೆನೆ ನೆನೆ ಗಾಂಧಿಯನು.

- ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ

ಒಂಟಿ ಹೃದಯ...

2008-09-25T12:25:00.006+05:30

ಕಳೆದ ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ಯಾಕೋ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿತ್ತು. ಕಾರಣಗಳು ನೂರಾರಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದಾದರೆ ಮತಾಂಧರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ದಾಳಿ, ಬಲಹೀನ ಸರಕಾರದ ಒಡೆಯರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಲಜ್ಜೆಗೇಡಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಕೋಮುಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲುಗೈ, ಷೇರುಪೇಟೆ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟ, ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಏಕಾಗಿತನ ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸರವಾದಾಗ ಕೆಲವರು ಇಸ್ಪೀಟು, ಜೂಜುಗಳು, ಮದ್ಯಪಾನ, ಸೀಗರೇಟು ಇನ್ನಿತರೆ ಚಟಗಳಲ್ಲಿ ವೇಳೆ ಕಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನನಗೆ ಈ ಯಾವ ಚಟಗಳಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಒಳ್ಳೆಯವನು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಯಾಕೋ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇವುಗಳು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಟೀ ಕಾಫೀಯೂ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಹರಟೆಯನ್ನೇ ಹವ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ತೀವ್ರ ದುಗುಡ, ದುಮ್ಮಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಅಂತವರಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬ.

ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತರಿಸುವ
ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನಕ್ಕೆ ಹಣ ನೆಲ
ಹೊನ್ನು ಬೇಕು.
ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ
ಎಲ್ಲೋ ಕಾಣದ ಕೆಲವರಿಗೆ ಕುಗ್ರಾಮದ
ಹಿತ್ತಿಲೊಂದರ ಹೂವು
ಬಡಜೋಗಿಯ ಹಾಡು.

ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುದುಡಿಸಿತ್ತು. ಹೊರಗೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸುತ್ತೋಣವೆಂದರೆ ರಜೆ ಸಮಸ್ಯೆ. ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಓದಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಲೇಖಕ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ 'ಕರ್ವಾಲೋ' ಅಥವಾ ಲಂಕೇಶರ 'ಗುಣಮುಖ'ನೋ, ಅಥವಾ "ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಆತನಿಗೆ ಒಲಿದ ಹೆಣ್ಣನ್ನೋ ಅಥವಾ ಆತನಿಗೆ ಒಲಿಯದೆ ಹೋದ ಹೆಣ್ಣನ್ನೋ?" ಎಂದು ಕೇಳುವ ಏಟ್ಸ್ ಕವಿತೆಗಳನ್ನೋ ಓದಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಂಟು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನೆನ್ನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಲಂಕೇಶರ 'ಟೀಕೆ-ಟಿಪ್ಪಣಿ'ಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬರಹ ಓದಿ ನನ್ನ ಸದ್ಯದ ಎಲ್ಲ ನೋವುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಕ್ರಮೇಣ ಮನಸ್ಸು ಮುದಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ರಾತ್ರಿ ಸುಖ ನಿದ್ದೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು.

ನೀವೂ ಓದಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಆ ಲೇಖನದ ಕೆಲ ಭಾಗ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

"ನನ್ನನ್ನು ಖುಷಿಪಡಿಸಿ. ನನಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಆಶೆ ಕೊಡಿ..."

ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಧ್ವನಿ.

ಆಗತಾನೆ ನನ್ನ ನಿತ್ಯದ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟ್ ನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆ. ರಾತ್ರಿ ಏಳುಗಂಟೆ; ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಹೋಗೋಣವೆಂದು ನನ್ನ ಶಾಲನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಓರಣಗೊಳಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಮೆಲ್ಲಗೆ ತೆವಳುತ್ತ ಕಣ್ಣರೆಯಾಗಲಿತ್ತು. ಪಡುವಣದ ಕೆಂಪು ಮಾಸತೊಡಗಿತ್ತು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮುಗುಳ್ನಗತೊಡಗಿದ್ದವು. ನನ್ನಂತೆಯೇ ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರು ದಣಿದ ಮೈಮನಸ್ಸುಗಳೊಡನೆ ರಾತ್ರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗತೊಡಗಿತ್ತು. ಆಗತಾನೆ, ಕೇವಲ ಹತ್ತಾರು ನಿಮಿಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಗೆಳೆಯರೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಬೆವರು, ಆಟದಿಂದ ಜುಮ್ಮೆನ್ನುವ ಮೈ, ನಿಧನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿ ಅಡಗುತ್ತಿದ್ದ ವಾಹನಗಳ ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಒಂದು ಸುಂದರ ದಿನವನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ನೆಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಮರಗಳು, ಹೂಗಿಡಗಳು, ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಗಲಿರುವ ಗುಲಾಬಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೆಗೇ ಹತ್ತಾರು ಕಡೆ ಹರಿದು ತಲ್ಲಣಗೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಲೇ ಗೆಳೆಯರ ಮಾತಿನತ್ತ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟಿದ್ದೆ.

ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದಾಗ ಆರೂ ಮುಕ್ಕಾಲು ಗಂಟೆ; ನಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೊರಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ಫೋನ್ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು.

"ನೀವು ಯಾರು? ಲಂಕೇಶ್ ಮಾತಾಡ್ತಿರೋದು" ಅಂದೆ; ಆಕೆ ಧ್ವನಿ ಎಳೆಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತು.

"ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಷಮಿಸಿ. ನಾನು ಯಾರು ಅಂತ ಹೇಳಲ್ಲ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಮುಖ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿ ನಿಮಗೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ" ಅಂದಳು ಆಕೆ. ಅವಳ ಧ್ವನಿ ಭಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡ್ತಿದ್ದಳು.

" ಸರಿ, ಹೆಸರು ಹೇಳಬೇಡಿ, ಏನು ಬೇಕಿತ್ತು?" ಅಂದೆ.

"ಏನಿಲ್ಲ. ತುಂಬ ಬ್ಯುಸಿಯಾಗಿದ್ದೀರಾ? ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡೋಕೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ" ಅಂದಳು.

"ಹಾಗೇನಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೊರಟಿದ್ದೆ. ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಮಾತಾಡಿ" ಅಂದೆ.

" ತುಂಬ ಬೇಸರವಾಗಿದೆ. ಮೈಪರಚಿಕೊಳ್ಳೋ ಏಕಾಂಗಿತನ. ಐದು ನಿಮಿಷದಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ಅಳ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕವಿ ಖಲೀಲ್ ಗಿಬ್ರಾನನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಓದಿದೆ; ಆತ ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿ, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯ ಗೊತ್ತೆ- ದುಃಖದುಮ್ಮಾನವನ್ನೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಸದಾ ಅಳ್ತಿರುವಂತೆ ಮಾಡ್ತಾನೆ ಗಿಬ್ರಾನ್..."

"ನೀವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಇರಬೇಕಲ್ಲವಾ?" ಅಂದೆ.

"ಅಲ್ಲ, ಅಮೇರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಒಂದು ಇಲಾಖೆಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಹುಡುಗಿ ನಾನು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತುಂಬ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತೆ... ಇವತ್ತು ಎಷ್ಟು ಬೇಸರವಾಯಿತೆಂದರೆ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಲೇಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿನಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದೆ. ನನ್ನನ್ನ ಖುಷಿಪಡಿಸಿ, ನನಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಆಶೆ ಕೊಡಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನೋಯಿಸಬೇಡಿ. ಹೇಳಿ, ಈ ಜೀವನ ನಡೆಸೋದ್ರಿಂದ ಏನಾದ್ರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆಯೆ?"

ಹಾಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅತ್ತಳು ಹುಡುಗಿ.

"ನೋಡು ಮರಿ, ನೀನು ಯಾರು, ನಿನ್ನ ಹಿನ್ನಲೆ ಏನು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮಸುಮ್ಮನೆ ಹುಚ್ಚನ ಹಾಗೆ ನಗು, ನಗು ಅಂತ ಹೇಳುವವ ನಾನಲ್ಲ, ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ನನಗೂ ಅನೇಕ ಸಲ ತೀವ್ರ ಬೇಸರ ಆಗಿದೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಸುಖ, ದುಃಖವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ ಅಂದ್ರೆ, ಈಗ ಕೂತು ಬೇಸರ ಪಡೋಕೆ ಕೂಡ ವೇಳೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲ್ತಿದೇನೆ..."

"ಹಾಗಾದ್ರೆ ನಾನು ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಸದಾ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿ..."

ನಾನು ನಕ್ಕು ಕೇಳಿದೆ, "ನೀನು ಯಾರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸ್ತಿಲ್ಲವಾ? ನಿನ್ನೆದುರು ನಿಂತು 'ನಾನಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನ ವ್ಯಸನವನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಕೊಡು' ಎನ್ನುವಂಥ ಗೆಳೆಯನಿಲ್ಲವೇ?"

"ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಂಬಬಹುದಾದ ಗೆಳೆಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಮೊತ್ತಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದಳು. "ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬೇಡಿ, ಆ ಗೆಳೆಯ ನೀವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ?" ಅಂದಳು ಹುಡುಗಿ.

"ಹುಚ್ಚು ಹುಡುಗಿ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಸಿಕ್ಕು, ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯ; ಬಿಸಿಲುಗುದುರೆಗಳ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಓಡಾಡುವ ಕಾಲ ಮುಗಿಯಿತು. ಕೇಳ್ತಿದ್ದೀಯ ಮರಿ? ನನಗೆ ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ; ದೂರದ, ಹತ್ತಿರದ ಗೆಳತಿಯರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಷ್ಟೇ ಅಪರಿಚಿತರು; ಇನ್ನೊಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡುವ, ನನ್ನೊಡನೆ ಓಡಾಡುವ, ನನ್ನ ಮೌನವನ್ನು ಕೂಡ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನ. ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಗೊತ್ತ? ನೀನು ಪುಣ್ಯವಂತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಎರಡು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು, ನೀನು ನಿನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಮಾಡುಬಲ್ಲ ಕೆಲಸ; ಅದು ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಜೊತೆಗೇ ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೆಲ್ಲ ತರುತ್ತದೆ; ನಿನ್ನ ಸುತ್ತಣ ಬದುಕಿಗೆ ನೀನು ನೆರವಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗಿರುವ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿನಗೆ ಬದುಕು ನೀಡಿದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಂತೋಷದ ಬಗ್ಗೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತೆ. ಆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯತ್ತ ನಡೆದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ನಾನು. ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಕ್ಕನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾನು ನನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕಿದೆ; ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು, ಸರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ನಾನೇ ನನ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದೆ... ಅಥವಾ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡದ ಆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಪರಿಸರ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸಿತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾನು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದೇನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು? ಆದರೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸದಿಂದ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಗೊತ್ತು... ಕೇಳ್ತಿದೀಯಾ ಮರಿ? ಕೃತಜ್ಞತೆ ಎರಡನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ..."

"ಕೇಳ್ತಿದೇನೆ. ನನ್ನ ಬೇಸರ ಕಡಿಮೆಯಾಗ್ತಿದೆ. ಹೇಳಲಾ? ನಾನು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಅಂದ್ರೆ, ನಾನು ಮದ್ರಾಸಿನಿಂದ ಒಂದು ನಾಟಕದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ತರಿಸಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕನೊಬ್ಬ (ಅವನ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದಳು) ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬೈದ. (ಆಗ ನಾನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಗಳ ಶ್ರೀನಿವಾಸಗೌಡರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದೆ) ಗೊತ್ತು, ಅವರೂ ಗೊತ್ತು. ನನಗೆ ಇವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಯಾವ ನೆಮ್ಮದಿಯೂ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ" ಅಂದು ನಕ್ಕಳು.

"ಹೀಗೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳ್ತಾ ಹೋದ್ರೆ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಊಹಿಸೋದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತೆ. ಅದೆಲ್ಲಬೇಡ. ನಿನ್ನ ತೀವ್ರ ದುಃಖದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಆ ನಿನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ನೆರವು ಬೇಕಾದರೆ ಫೋನ್ ಮಾಡು; ಮತ್ತು ದಯವಿಟ್ಟು ನೆನಪಿಡು, ಬದುಕು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; ಈ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು, ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸದ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ನಮ್ಮ ಸುಖವನ್ನು ನಮ್ಮ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಬೆಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಖಾಸಗಿ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಹೊರಜಗತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗೋದು... ನೋಡು, ಎಷ್ಟೇ ಕಿರಿಕಿರಿ, ಬೇಸರ, ಅವಮಾನವೆಲ್ಲ ಇದ್ರೂ ಈ ಜೀವನ ನಿಜಕ್ಕೂ ಜೀವಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ, ಸುಂದರ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಇವತ್ತು ಸಂಜೆ ಆಕಾಶದತ್ತ ನೋಡಿದೆಯಾ ಆಕಾಶ ಎಷ್ಟು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಗೆಯಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಈ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಸನ್ನೂ ಕೂಡ ಕೇಳದೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ವಸ್ತುಗಳು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುತ್ತವೆ... ಅಂದಹಾಗೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ. ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಹುಡುಗರು, ಪ್ರೀತಿಗೆ, ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವರು, ನಿನ್ನಷ್ಟೇ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ತೀರಾ ಕಾಯಿಸಬಾರದು..." ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕುಲುಕುಲು ನಕ್ಕಳು ಹುಡುಗಿ. ಆಕೆಯ ನಗೆ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ "ಬೈ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಫೋನ್ ಇಟ್ಟು ಹೊರಟೆ.

ಯಾವುದು ಮತಾಂತರ, ಯಾರು ಮತಾಂತರಿ?

2008-09-19T15:29:00.003+05:30

ಯಾವುದು ಮತಾಂತರ,

ಯಾರು ಮತಾಂತರಿ?

ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ

ನೋಡುವುದನ್ನು

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ

ಬಿಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

12ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ

ಆದದ್ದು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು

ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು

ನಂಬುವುದು ಕಷ್ಟ.

ತಮ್ಮ ಜನ್ಮದ ಬೇರು

ಎಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು

ಅವರು ಮರೆಯಬಾರದಲ್ಲವೇ?

ವಿದ್ವಾಂಸ ಡಾ.ಎಂ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನಾದರೂ

ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಮೂರ್ತಿಯವರೂ ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನಂತರ

ವಾಸ್ತವಾಂಶ ತಿಳಸಬಹದು!

- ಕೆ.ಎನ್. ರಾಮಮೂರ್ತಿ

(ಕೃಪೆ: ವಾಚಕರವಾಣಿ)

ಇದಪ್ಪಾ ವರಸೆ ಅಂದರೆ...

2008-09-10T15:45:00.002+05:30

ಅದು ಜೋಗಿಯವರ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ. ಒಂದು ಯಾಮಿನಿ ಕಾದಂಬರಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಥಾ ಸಂಕಲನ. ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಯವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ರವರ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಮಾತಿಗೆ ಉದಾಹರಿಸಿದರು. ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏನೋ ತೋಚಿದ್ದನ್ನ ಬರೆದು ಕವಿತೆ ಅಂತ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಡಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆತ ಮಂತ್ರಿ ಎನ್ನೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಿದವು ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.

ಅವರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಅದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾ, ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಿಬಲ್ ಕವನಸಂಕಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಿಡಿಕಾರುತ್ತಾ 'ಈ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನೆಲ್ಲ ಮೆಟ್ಟಿನಾಗೆ ಹೊಡೀಬೇಕು' ಎಂದು ಫರ್ಮಾನು ಹೊರಡಿಸಿದರು!

ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಬಬ್ಲೂ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಎಂಬ ರೌಡಿ ಕಂ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಬರಹಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದರು. ಅದೇನೋ ಮಹಾಕೃತಿ ಎಂಬಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ತರಿಸಿ ಓದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ಮನುಷ್ಯ ಭೂತಗ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ರೂಪ. ಅದೂ ಒಂದು ಕೃತಿಯೆ ಎಂದು ರವಿ ಮೂದಲಿಸಿದರು. ಇದಪ್ಪಾ ವರಸೆ ಅಂದರೆ. ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಸುದ್ದಿ ಮುಖಪುಟ್ಟಕೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡವರಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿನಾಗೆ ಹೊಡೆಯೋದೆ ಆದರೆ, ಪ್ರತಿ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ರೌಡಿಗಳನ್ನು, ಸರಣಿ ಹಂತಕರನ್ನ, ಪಾತಕಿ, ಪರಮ ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ವಿಜೃಂಭಿಸೋರನ್ನ ಹೊಡೆಯೋಕೆ ಏನನಪ್ಪಾ ತರೋದು? ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿ ಮಕ್ಕಳು ಚೆಂದಗೆ ಚಂದಮಾಮ ನೋಡ್ಕೋತಾ ನಿದ್ರಗೆ ಜಾರೋ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅಸಡ್ಢಾಳ ದನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇವತ್ತೊಂದು ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಎಪಿಸೋಡ್ ತಂದಿದೀನಿ.. ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪಾಪಿಗಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವರನ್ನು ಹೊಡೆಯೋಕೆ ಏನನಪ್ಪಾ ತರೋದು? ಹೋಗಲಿ, ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಕವನಗಳು, ಅವು ಜಾಳು ಜಾಳು ಎಸ್ಎಮ್ಎಸ್ ಗಳೇ ಇರಬಹುದು, ಪತ್ರಿಕೆ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಯಾರ ಮನಸಿನಲ್ಲೂ ಕ್ರೌರ್ಯ ಹುಟ್ಟಲ್ಲ ಅನ್ನೋದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಅಂದ್ರೆ, ಇವಯ್ಯಂಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಚಾರ ಅಗತ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಂದ್ಕೋಬೋದು ಓದುಗ ದೊರೆ ಅಷ್ಟೆ.

ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಂಡಿಸಿದ ರೀತಿಗೆ ಘನತೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಬರಹಗಾರ. ಕಪಿಲ್ಸಿಬಲ್ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರೋ ಪ್ರಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಂಡಿಸುವಾಗ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರವಿ ಹಾಗಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಮಾತಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿನಾಗೆ ಹೊಡೀಬೇಕು ಎನ್ನೋದಾದರೆ, ಆತನ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಎಂಥದು? ತಾನು ಸದಾ ಬರೆಯುವ, ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿಸಿತೆ? ರವಿಯ ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಆತನ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಆತನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಸರಿ ಅಲ್ಲವೋ... ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಬಾಂಧವರ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದೂ ತರವಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ

2008-09-08T00:23:00.002+05:30

'ಎದ್ದೇಳಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ'
ಎಂದು ಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಕೂಗಿತೊಂದು ವಾಣಿ.

''ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳುವಿರೇನು ಪೆಚ್ಚುಗಳಿರಾ!

ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ವರುಷ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ

ಸರಸ ಸಲ್ಲಾಪದಲಿ ಕಳೆದುದ್ದಾಯ್ತು ಕಾಲ.

ಕವಿವ ಕಾಳರಾತ್ರಿಯ ಕೋಳ

ಕಾಣದೇ ಮರುಳ"

"ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯ ನೆತ್ತರಿನ ಹೊನಲ

ಬಿತ್ತರದ ರಣಕಹಳೆ ಹೊಯ್ಲುಗಳ

ಕಂಡು ಕೇಳದ ನೀವು; ಕೀಟಗಳಿರಾ

ಎದ್ದೇಳಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ"

ಎಂದಂದು ಬಾನುಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ

ಚೆಕ್ಕಿಗೊಂದು ರುಜು ಹೆಟ್ಟಿ

ಮಲಗಿದನು ಕವಿಯು.

ಕಕ್ಕಾಬಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ರಾತ್ರಿಗೆ ಸರಿದಿತ್ತು ಬುವಿಯು.

-ಪೂಚಂತೇ

(ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಬರಹಗಾರ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ. ಅವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ 'ಕರ್ವಾಲೋ'ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಬರಹಗಾರ ಲಂಕೇಶ್ ಬರೆದ ವಿಮರ್ಶಾ ಪತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ.)

ಪ್ರಿಯ ತೇಜಸ್ವಿ,

'ಕನ್ನಡದ ಉಟ್ಟು ಓರಾಟಗಾರ'ರ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ನನ್ನ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಮಗೆ ಈ ಕಾಗದ ಬರೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. (ಆಗತಾನೆ ವಾಟಾಳ್ ನಾಗರಾಜ್ ಕಡೆಯವರಿಂದ ಲಂಕೇಶ್ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು) ಹೊಡೆತದಿಂದಾಗಿ ಮೈಕೈ ನೋವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಕೂಡ ನನ್ನ ಕೋಣೆಯ ತುಂಬ ನಗೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದವರು ಅಚ್ಚರಿ ಪಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಾಗಿದ್ದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಿಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ 'ಕರ್ವಾಲೋ.'

ನಿಮ್ಮ ಈ 'ಕರ್ವಾಲೋ.' ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಓದಿದೊಡನೆ ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನಮ್ಮ ಓದುಗರೂ ಪಡೆಯಲೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಅಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೊಳೆದದ್ದು ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆ ಮತ್ತು ಈ ತಮಾಷೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರು.

ನಮ್ಮ ಈ ಕೊಳೆತು ಹೋಗಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಇದ್ದು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ, ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದ್ದು ಮಾಡುವ ಮಂದಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕರ್ವಾಲೋಗಳು ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆಯನ್ನು ತೂರಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಕಲಕುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದು ಕಡೆ ಮಂದಣ್ಣನಿದ್ದಾನೆ. ಹುಳಹುಪ್ಪಟೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹಿಡಿಯುತ್ತ ಹೋಗುವ ಈತನ ಪ್ರಕಾರ ಈತನ ಜೀವನದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಗುರು 'ಮೇರೇಜ್' ಆಗುವುದು. ಎಲ್ಲೆರೆದುರು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಫೋಟೋ ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕೈದು ಮಕ್ಕಳು ಮಾಡುವ ಸದುದ್ದೇಶ ಉಳ್ಳ ಈತ 'ಮೇರೇಜ್'ನಲ್ಲೇ ವಿಫಲ. ಹಳ್ಳಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪಾಪೋಲಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಈತನ ಸರಳ ಆಶೆಗಳು ಇವನ ಆಳದ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ಮುಗ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೇ ಈತನನ್ನು ಇವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಕುತೂಹಲ ಇದೆ. ಈ ಕುತೂಹಲದಿಂದಾಗಿ ಈತ ಅತ್ಯಂತ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಆಗಿ ಕಾಣುವ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಕರ್ವಾಲೋ ಎಂಬ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಗೆ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಕರ್ವಾಲೋವನ್ನು ನೀವು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರರು ಕಡೆಯ ಬಡ ಪಾದ್ರಿಯಂತಿರುವ ಈತ ನೀವು ಸಂಶಯದಿಂದ ನೋಡುವ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಶೋಧಕನಿಗೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕರ್ವಾಲೋ ಕೂಡ ಮಂದಣ್ಣನಂತೆ ಹುಳಹುಪ್ಪಟೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ. ಈತನ ಶಿಸ್ತು ಜೀವನದ ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಂತಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಲಕ್ಷೋಪಲಕ್ಷ ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ತೋರುತ್ತ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಒಣಕಲು ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುವ ಈತನಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆ ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮಂದಣ್ಣನ ಬಗೆಗಿನ ಹಾಸ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರೀತಿಯಂತೆಯೇ ಈ ಕರ್ವಾಲೋನ ಶಿಸ್ತಿನ ಹಿಂದೆ ಹರಿಯುವ ಅದಮ್ಯ ಕುತೂಹಲ ನನ್ನನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದ ಅಂಶ.

ನನಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನೀವು ಬರೀ ಹಂಜಿಪುಟ್ಟಿ ಎಂಬಂಥ ಹಾಸ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತ, ರೇಗುತ್ತ, ತಡವರಿಸುತ್ತಾ ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬಗೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮಂದಣ್ಣ, ಕರಿಯಣ್ಣ, ಯಂಕ್ಟ ಮುಂತಾದವರು ನಿಮ್ಮ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಜೀವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಭಾವನೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಜನ ಎದ್ದು ಓಡಾಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಣ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದ ಜನರ ಹಲಬಗೆಯ ವಿಕಾಸ ಅಥವಾ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು. ನೀವು ನೋಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ರೂಪ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಹಾರಿಜಾಂಟಲ್ ಗುಣ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಅಂಶ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ನೀವು ತೋರುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಂಭ್ರಮ. ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತು 'ಸಂಶೋಧಿಸುವ' ಜನರು ಈ ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಸ್ಪದ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಮೇಲೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸೋಷಲಿಸ್ಟನೊಬ್ಬ ಮಾತ್ರ ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲಂಥ ಅನೇಕ ಜಾತಿ ಜನ, ವರ್ಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಚಿತ್ರಿಸುವ, ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕೈಗೂಡುವ ಗ್ರಹಿಕೆ. ಈ ಜೇಬುಗಳ್ಳನೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಬರ ಪ್ಯಾರ ಹೇಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾನವೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಾಗಿ ಹೊಂದಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ!

ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗಿರುವ ನಿಲುವು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಸರಗೊಂಡು ತನ್ನ ತೋಟ ಮಾರಿ ಪೇಟೆ ಸೇರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಂದಣ್ಣನೆಂಬ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದ ಹಾರುವ ಓತಿಕಾಟದ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕಾಸದವರೆಗೆ ಈ ಅಪಾರ ಕುತೂಹಲ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಕಾರಂತ, ಕುವೆಂಪು ತರುವಾಯ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕಾರಣಗಳುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀವೇ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಗಾಧ ಕೌತುಕಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಮೇಲಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಜನರ ಬದುಕು ಕ್ರೂರವೂ ಅರ್ಥಹೀನವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಹಾಸ್ಯ, ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ರಾಕ್ಷಸರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಜನ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಗುಲಾಮರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ನಿಮ್ಮಂಥ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಬರಹಗಾರರ ಲೇಖನಗಳು ಕೂಡ ಎಲ್ಲೋ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹೋತುತ್ತವೆ.

ಬೇಸರ ಪಡಬೇಡಿ. ಎಲ್ಲಾ ಸರಿಹೋದೀತು. ನಾನು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಮಂದಣ್ಣನಂತಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

ಅಬಬ್ಬಾ! ಅಬ್ಬಿ...

2008-09-05T13:15:00.001+05:30

ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿ 260 ಕಿ.ಮೀ. ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ 7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದಾದರೆ ಹೊಸದುರ್ಗ, ಅರಸೀಕೆರೆ, ಹಾಸನ, ಕುಶಾಲನಗರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ 275 ಕಿ.ಮಿ.

ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯ
ಕುಶಾಲನಗರದಿಂದ 9 ಕಿ.ಮೀ.
ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷ 1962, ಮುಗಿದ ವರ್ಷ 1982

ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಎತ್ತರ - 174 ಅಡಿ, ಉದ್ದ - 2775 ಅಡಿ.
ಜಲಾನಯನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ - 259 ಚದುರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್. 1,60,000 ಎಕರೆಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟು ಮುಳುಗಡೆಯ ಪ್ರದೇಶ - 4717 ಎಕರೆ.

ಕಾವೇರಿ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
ಕುಶಾಲನಗರದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.

ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಟಿಬೆಟ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ತಾಣ

ಕುಶಾಲನಗರದಿಂದ 3 ಕಿ.ಮೀ.

ಚಿನ್ಮೂಲಾದ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳು

2008-08-27T13:45:00.010+05:30

ಅತ್ತ ನೋಡೆ ಇತ್ತ ನೋಡೆ
ಚಿತ್ರಕಲ್ಲದುರ್ಗ ನೋಡೆ
ಹತ್ತಿ ನೋಡೆ ನಿಮ್ಮ ತವರೂರೋ
ಓ ನಿಲ್ಲಯ್ಯ ರಾಜ.

ಇದು ಗಾಳಿ ಗೋಪುರ

ಹಳೆಯ ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಮಠ

ಇದು ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ. ಎತ್ತರದ ದೀಪಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಉಯ್ಯಾಲೆ
ಕಂಬವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ಭದ್ರ ಕೊಟೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ.

ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ.

ಕೋಟೆಯ ಮೂರನೆ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಎದುರಾಗು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು

ಇದನ್ನು ಟೀಕಿನ ಬಾಗಿಲು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇರುವ ಏಳು
ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಠಾಕುಟೀಕಾಗಿದೆ ಅನ್ನೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.

ಇವೂ ಎರಡೂ ಗಾಳಿ ಗೋಪುರಗಳು..

ಮುರುಘಾಮಠದ ಮುಂದಿನ ಉಯ್ಯಾಲೆ ಕಂಬ

ಮುರುಘಾಮಠದ ಪಾರ್ಶ್ವ ನೋಟ.

ಟಂಕಸಾಲೆ.

ಎತ್ತರದ ನವಿಲು ಬಂದೆ ಮುಂದೆ ಕಾಣುವುದೇ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.

ಇದು ಕೋಟೆ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ತುಪ್ಪದ ಕೊಳ.

ತುಪ್ಪದ ಕೊಳದ ಮೇಲಿರುವ ಮಂಟಪ.

ತುಪ್ಪದ ಕೊಳ ಮೇಲಿಂದ ಗೊಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ನೋಟ.
Aperture : F/9, Speed : 1/125, Exposure mode : Manual

ಕೊಳದ ಮೇಲಿಂದ ಗಾಳಿ ಗೋಪುರ ಹಾಗೂ ಹಿಡಿಂಬೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ..
Aperture : F/6.3, Speed : 1/50s, Exposure mode : Manual

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ಫೋಟೋಗಳ Exposure value
Aperture : F/11
Shutter Speed : 1/400s
Exposure mode : Manual

(ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಇಮೇಜ್ ನೋಡಬಹುದು)

ಫುಕುವೋಕಾ ಕೂಡ ಆಧುನಿಕ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ

2008-08-20T12:25:00.014+05:30

ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮಿತ್ರ ಮಂಜು ಯಳನಾಡು ಅವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ತುಂಬಾ ಗರಮ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರೇಜಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಫುಕುವೋಕಾ ತೀರಿಕೊಂಡ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳೇ ಬೇಕಾಗಿದ್ದು. ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿ ಫುಕುವೋಕಾ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿ, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡೆವು.

ಡಿಗ್ರಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿರುವಾಗ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ 'ಜುಗಾರಿ ಕ್ರಾಸ್' ಪಾತ್ರಗಳಾದ ಸುರೇಶ ಮತ್ತು ಗೌರಿಯರಂತೆ ನಾನೂ ಒಂದು ತೋಟ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಕೃಷಿಕನಾಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫುಕುವೋಕಾರವರ 'ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿ' ಓದುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರ ಸಹಜ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತನಾದೆನೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲೀಯೂ ಅದರ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ನನ್ನ ತಾತನವರಲ್ಲಿ ಆಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಅವರಾಗಲೇ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಾವಿರಾರು ರುಪಾಯಿಗಳ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮತ್ತೂ ಕಂಗಾಲಾದರು. ಬೇಸಾಯದ ಕುರಿತು ಒಂದು ಗಾದೆ ಇದೆ 'ಬೇಸಾಯ ಅಂದ್ರೆ ನಾಸಾಯ, ನೀಸಾಯ, ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲ ಸಾಯ' ಅಂತ. ನಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗ ಏನಿದ್ದರೂ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡು, ಇನ್ನೆಂದು ನೀನು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರಬೇಡ ಎಂದು ನನ್ನನು ಗದರಿ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ಸಹಜ ಕೃಷಿಯ ಭತ್ತ ಕಮರಿ ಹೋಯಿತು.

ಇವತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ತುಂಬಾ ನಷ್ಟದ ವ್ಯವಹಾರ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಸಿ ಬಳಸಿ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಮ್ಮ ರೈತ ಕೂಡಾ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ರೈತ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫುಕುವೋಕಾ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫುಕುವೋಕಾ ಅವರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಫೂಕುವೋಕಾ ಬಗ್ಗೆ ಲಂಕೇಶ್ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಗಾಂಧಿ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಫುಕುವೋಕಾರ ಜೀವನದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಆ ಲೇಖನದ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ದೈತ್ಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಎದುರು ನಿಂತು ಸರಳವಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ಫುಕುವೋಕಾನ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಬರುವುದು ಆತನ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಕೃಷಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ. ಆತ ಕೇವಲ ಹೇಳುವವನಲ್ಲ. ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಫುಕುವೋಕಾನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಞತೆ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ತಾದತ್ಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಆತನ ಶೈಲಿಯ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹಕ್ಕಿ ತನ್ನ ವಂಶದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಸೋತು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯತ್ನಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಂತೆ ಫುಕುವೋಕಾ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ, ಸಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿ ತನ್ನ ಗದ್ದೆಯ, ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಹುಚ್ಚು ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಬಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಧಾನ ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಫುಕುವೋಕಾನ ಸಾಧನೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಲಾಭಧಾಯಕ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಗುಣದಲ್ಲಿದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಕನಸಿದ ಆರೋಗ್ಯವಂತ, ಸರಳ, ಕೃತ್ರಿಮವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಜೆಯ ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂಥ ನಾಗರಿಕತೆಗಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯಂತೆಯೇ ಫುಕುವೋಕಾ ಕೂಡ ಆಧುನಿಕ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಗೀಳು, ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರಿಂದ. ಫುಕುವೋಕಾ, ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಆದರ್ಶ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಶಾಂತ, ಸರಳ, ನಿರಪೇಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ; ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ, ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ, ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕಾರದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಂಛಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವಾತ ಮನುಷ್ಯ; ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ತಿದ್ದಲು ಯತ್ನಿಸಿದವನು ಈತ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಹಾಭಾರತದ ಧರ್ಮರಾಯ ಕೂಡ ಜೂಜಿನ ಮೋಜಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿ ನಾಗರಿಕತೆ ಪಡೆಯುವ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಫುಕುವೋಕಾ, ಗಾಂಧೀಜಿಯ ತಣ್ಣನೆಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅಣಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಕೃತಿ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಲಗಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಟ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕವೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರೌರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಿಲನಗೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಫುಕುವೋಕಾ ತನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಆರಂಭಿಸಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯ ದ್ರವ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಐಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕೈಚಾಚಿ ಪಡೆಯಬಲ್ಲ ನಿಧಿ ಫುಕುವೋಕಾನ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಋಷಿ

2008-08-19T12:07:00.003+05:30

"Natural farming is not just for growing crops,
it is for the cultivation and perfection of human beings"

ದುಬ್ಬೀರ ಮತ್ತು ದೂಧ್ ಸಾಗರ

2008-08-16T13:52:00.010+05:30

ಪ್ರತೀ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಜಲಪಾತಗಳಿಗೆ ಚಾರಣ ಹೋಗುವುದು ಹವ್ಯಾಸ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಹೋಗಬೇಕಲ್ಲಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಂಗಳೂರು ಮಿತ್ರ ವೇಣುವಿನೋದ್ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ 'ದೂಧ್ ಸಾಗರ ಫಾಲ್ಸ್'ಗೆ ಬರುವೆಯಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ತಡಮಾಡದೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

'ದೂಧ್ ಸಾಗರ' ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮಡ್ಗಾವ್ ಹತ್ತಿರದ ಊರು, ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರೈಲು ಸಂಚಾರವಿದೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತಾದರೂ ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆಹಾಕಿ ಕೊಂಕಣ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೇ ಮಡ್ಗಾವ್ ಗೆ ಹೋಗುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮಂಗಳೂರು ಟ್ರೈನ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿತ್ತಾದರೂ, ನಾವು ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರಬಹುದೆಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಸಕಲ ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕಡೇ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರೂಮ್ಮೇಟ್ 'ದುಬ್ಬೀರ' (ನಮ್ಮಕಡೆ ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಕರೆಯುವ ಹೆಸರು) ನಾನೂ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಬರುವೆ ಎಂದ. ಇವನ ಜೊತೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಭಯ. ಕಾರಣ ಅನಾವಶ್ಯಕ ಸುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಯಾವ್ಯಾವುದೋ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಮೈಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದು ಇವನ ಜಾಯಮಾನ. ಆದರೂ ಭಂಡ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಒಪ್ಪಿ, ನಾನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದ ಮಂಗಳೂರು ಟ್ರೈನ್ ಟಿಕೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿ, ವಿಆರ್ಎಲ್ ಬಸ್ ಗೆ ಟಿಕೇಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಶನಿವಾರ ಮಧ್ಯಹ್ನ 1 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಗೋವೆಗೆ 'ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ' ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು.

ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಶುಕ್ರವಾರ ರಾತ್ರಿ 9.30ಕ್ಕೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲಾ ಮಂಗಳೂರು ತಲುಪಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಪೂರ ಅರ್ಧದಿನ ಮಂಗಳೂರು ಸುತ್ತುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಮಿತ್ರ 'ದುಬ್ಬೀರ' ಅದ್ಯಾವ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಗಂಟ್ಟುಬಿದ್ದನೋ ಶುರವಾಯಿತು ನನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಗಳಿಗೆ. ಅವನ ಹಳೆಯ ಯಾವ್ಯಾವ ನೆನಪುಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವೊ ಏನೋ? ಅವನು ಓದಿದ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಭಾಗ ನೋಡಲೇ ಬೇಕೆಂದು ಕೊಣಾಜೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ನಾನಗೋ ಮಂಗಳೂರು ಹೊಸದು. ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ನಗರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. 'ದುಬ್ಬೀರ' ಡಿಗ್ರಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ. ಪಿಜಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವನನ್ನು ನಂಬಿ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟೆ. ಹೋಗುವಾಗ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಕ್ಕಾಲು ಗಂಟ್ಟೆಗೆಲ್ಲ ಕೊಣಾಜೆಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆವು. ಅವನ ಜೂನಿಯರ್ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ನೋಡಲು ಹೋದೆವು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ ಮಿತ್ರ 'ದುಬ್ಬೀರ'. ನನಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಳಮಳ. ನಮಗೆ ಟ್ರೈನ್ ಸಿಗುವುದು ಅನುಮಾನ ಅನ್ನಿಸಲು ಶುರುವಾಯಿತು.ಇವನ ಸುಳ್ಳು, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ದಿವ್ಯದರ್ಶನವೂ ಆಯಿತು.

ಗೆಳೆಯ ಸಮಿತ್ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಫೋನ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರೈನ್ ಹೊರಡಲು ಕೇವಲ ಐದೇ ನಿಮಿಷ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಇನ್ನು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ದಾಣ ತಲುಪುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಒಂದು ಆಟೋ ಇಡಿದು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ ಎಂದರು. ತಡ ಮಾಡದೆ ಬಸ್ ಇಳಿದು ಆಟೋ ಹತ್ತಿ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆವು. ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರಮ್ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ. ಜೀವನದ ಕಡೆಯ ಪಯಣವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಓಡಿದೆವು. ನಾವು ಓಡುವುದನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಓಲಿಂಪಿಕ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಕಮಿಟಿಯವರೇನಾದರು ನೋಡಿದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಬೀಜಿಂಗಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ. ಕಡೆಗೂ ರೈಲಿನ ಕಡೆಯ ಬೋಗಿ ಹತ್ತಿದ್ದಾಯಿತು. ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಧಗಂಟೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಬೆವರು. ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಇವನ ಕಾಟ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ ಮುಂದೆ ಮಡ್ಗಾವ್ ನಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ಆದ್ರೆ ಅದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ, ಈಗ ಬೇಡ ಬಿಡಿ.

ಸೂರತ್ಕಲ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವೇಣು ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆವು. ತೆಂಕಣದ ಗಾಳಿ ಬಿರುಸಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. ರೈಲು ಬಂಡಿ ಬೆಡಗಿನತ್ತ ರಭಸವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೈಲಿನ ಹೊರಗೆ ಮಳೆ ಧೋ ಎಂದು ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಆಹಾ.. ತೆಂಕಣದ ಗಾಳಿ ಬೀಸ್ತೈತೆ ಅಂತ ಎದೆ ತೆರೆದು ನಾವು ಕುಂತೆವಾ..

ಮಡ್ಗಾವ್ ತಲುಪಿದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಏಳುಗಂಟೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಕಾರ ಮಡ್ಗಾವ್ ನಿಂದ ಕ್ಯಾಸಲ್ ರಾಕ್ ತಲುಪಿ, ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 6ಗಂಟೆಗೆ 12 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಚಾರಣ ಶುರುಮಾಡುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಆಟವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ 9 ಕ್ಕೆ ಬಿಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹತ್ತೂವರೆಯಾದರೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಟ್ಟೆ ಚುರುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. ಜೋರು ಮಳೆ ಬೇರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮನಲ್ಲೇ ಲಗೇಜ್ ಇಟ್ಟು, ನಮ್ಮ ಟೀಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರ ಮನೆಯಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಪುಳಿಯೊಗರೆ ಮೊಸರು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ತಿಂದು, ರೈಲಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆವು.

ರಾತ್ರಿ 11ಕ್ಕೆ ರೈಲಿನ ಆಗಮನವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಲಗೇಜುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಸೀಟು ಹಿಡಿಯಲು ನಾಮುಂದು ತಾಮುಂದು ಎಂದು ಓಡಿದರು. ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಡಲೂ ಸಹ ಜಾಗವಿರದಷ್ಟು ಜನ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸೀಟಿಡಿದದ್ದಾಯಿತು. ಒಂದೂವರೆಗಂಟೆ ಪ್ರಯಾಣ ಹೇಗೋ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದೆಂದು ಕೂತೆವು. ಒಂದು ಗಂಟೆ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ರೈಲು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಂತಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಹೊರಡಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಜನ ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಕೂರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೋರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಕೂಲಮ್ ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು. ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ದೂಧ್ ಸಾಗರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬದಿಯೊಂದು ಕುಸಿದು ರೈಲ್ವೇಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ದಾರಿ ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸುಮಾರು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ರೈಲು ಹೊರಡುವುದು ಅನುಮಾನ ಎಂದರು. ರಾತ್ರಿ ಪೂರಾ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾಯಿತು. ದೂಧ್ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಲ್ಲದೆ ಮತ್ಯಾವ ದಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲವಂತೆ. ಬಂದ ದಾರಿಗೆ ಸುಂಕವಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡೆ.

ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳಕು ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಭಟ್ಟರ ಬ್ರೆಡ್ಡು ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಯಾಂಟಿನ್ ಟೀ ಹೀರಿ ಮುಂದೇನು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಾರ್ಮೋಡದಂಚಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಹೊನ್ನ ಜರಿಯಂತೆ ರೈಲು ಹೊರಡುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಘಂಟೆ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶುರವಾಯಿತು. ಸಮಯ ಆಗಲೇ ಒಂಬತ್ತಾಗಿದೆ. ಸೊನಾಲಿಯಂ ನಿಲ್ದಾಣ ಬಿಟ್ಟು ರೈಲು ಕಾಡಿನ ಕಡಿದಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ತೆಳುವಾದ ಹಾಲಿನಂತಹ ನಾಲ್ಕೈದು ಜಲಧಾರೆಗಳು ಕಾಣ ತೊಡಗಿದವು. ಗಿಡದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ದೂಧ್ ಸಾಗರ ಜಲಪಾತ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು. ರೈಲು ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಳಿದು ಕೊಂಡೆವು. ಐದು ನಿಮಿಷ ಹಾಗೆ ನಾವು ನಡೆದ ನಂತರ ನೋಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಮರೆಯಲಾಗದ ದೃಶ್ಯ.

ದೂದಸಾಗರ್ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಯಾಕೆ ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು, ಜಲಪಾತ ನೋಡಿದ ಬಳಿಕ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಆಕಾಶದಿಂದ ಹಾಲಿನ ರಾಶಿಯೇ ಧರೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ದೂಧ್ ಸಾಗರ್ ಜಲಪಾತದ ದೃಶ್ಯ ಅದ್ಭುತ. ಇದರ ಮುಂದೆ ನನಗೆ ನಮ್ಮ ಜೋಗ ನೀರಸ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕೆಳಗೆ ಶಿವನ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಇಷ್ಟು ರೋಮಾಂಚನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅತೀ ಎತ್ತರದಿಂದ ರಭಸವಾಗಿ ಧುಮುಕುವ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಶವರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮಜಾವೇ ಬೇರೆ.

ಕ್ಯಾಮರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲಾರದಷ್ಟು ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹೇಗೋ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೊಡೆಯನ್ನು ಮರೆ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಟರ್ ಸ್ಪೀಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಫೋಟೋ ತೆಗೆದೆ. ಬ್ಯಾಡ್ ಲಕ್ ಯಾವುದೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ನಾವು ಹೊರಟೆವು. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ಇರದಿದ್ದ ಹಸಿವು ಆಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭಟ್ಟರು ತಂದಿದ್ದ ಕಡುಬನ್ನು ತಿಂದು ಮರಳಿ ಮಡ್ಗಾವ್ ತಲುಪಿದಾಗ ಸಂಜೆ ಆರು ಗಂಟೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಸೀದ ಬೆಂಗಳೂರು.. ಮತ್ತದೇ ಜೀವನ...

ಸದ್ದೆ ಇರದ ಉತ್ಸವ, ಪ್ರೀತಿ ಒಂದೆ ಅಲ್ಲವೆ..

2008-08-07T19:25:00.005+05:30

ಕಳೆದವಾರ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮವೋ ಸಂಭ್ರಮ. ಕಾರಣ ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರೇಮ ಫಲ ನೀಡಿದ ಗಳಿಗೆ ಅದು. ತುಮಕೂರಿನ ಗೆಳೆಯ ದೇವರಾಜ್ ಬಿ. ಹಿರೇಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರಾವಿಯ ತಸ್ಲೀಮ ದಾಂಪತ್ಯದ ಬದುಕಿಗೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೂರು ಮತದ ಹೊಟ್ಟ ತೂರಿ, ಎಲ್ಲಾ ತತ್ವಗಳನು ಮೀರಿ, ದಿಗ್ಧಿಗಂತವಾಗಿ ಏರಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಜೋಡಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹಗಳೇ. ಬೇದ್ರೆ ಮಂಜುನಾಥ್-ಸುಧಾ, ಶಿಕ್ಷಕ ಏಕನಾಥ್-ವೀಣಾ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಶ.ಮಂಜುನಾಥ್-ಸುಮನಾ, ಅಹೋಬಲಪತಿ-ಶಾಂತ, ಶಶಿ ಸಂಪಳ್ಳಿ-ಅನಿತಾ, ಪ್ರಕಾಶ್ ಕುಗ್ವೆ- ಯಶೋಧ. ಈಗ ದೇವರಾಜ್- ತಸ್ಲೀಮ ಸೇರ್ಪಡೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯ ಮಂಜು ಯಳನಾಡು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಮಂಜು ಯಳನಾಡು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರದೂ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ. ಪತ್ನಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ.

ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಕ್ಷಬ್ಧ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನಾವಳಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ, ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತ ಸಾತ್ವಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಆಕ್ರೋಶ ಉಳ್ಳಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇವರಾಜ್. ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವಂದ್ವ, ತಳಮಳಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸದಾ ಹೊಸತನ್ನು ಹುಡುಕುವ, ಕಟ್ಟುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಜೋಡಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಓದಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಊಹೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳು ನಿಲುಕಿರಬಹುದು. ಮತಗಳ ಹೊಟ್ಟ ತೂರಿ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಆಗತ್ಯ, ಅನಿವಾರ್ಯ ಎರಡೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿವೆ. ಅದನ್ನು ಗೆಳೆಯ ದೇವರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಸ್ಲೀಮ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ. ಒಂದಿಡಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಟ್ಟಭದ್ರರು ಹುನ್ನಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಮೂಲಭೂತವಾದ ಗರಿಗೆದರಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಒಡೆದು ಕಂದಕ ಸೃಷ್ಠಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯ ದೇವರಾಜ್ ಒಡೆದ ಮನಸ್ಸುಗಳ, ಕಂಡ ಕನಸುಗಳ ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ಜಾತ್ಯಾತೀತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬುದುಕುತ್ತೇನೆಂದರೆ ಅದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಸ್ವಾಗತವೇ ತಾನೇ. ಎಲ್ಲಾ ಮತ ಧರ್ಮಗಳ ಗುರಿ ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಿಗಳಿಗೆ, ಧರ್ಮ ಲಾಂಛನವಿಡಿದು ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಲಾಭಕೋರರಿಗೆ ಇದು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಅಫೀಮು ತಿನ್ನಿಸಿ ಸದಾ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿರಿಸಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ , ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕುವ ಮುನ್ನ ಯೋಚಿಸುವುದು ಒಳಿತು.

ಹೌದು, ಮನಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆಯಿರುವ ಜಾತಿ, ಮತದ ಅಡ್ಡ ಗೋಡೆಯುರುಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರೇಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ಮದುವೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅದು ಸಮಾಜಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಿಗಳ ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾತ್ಯಾತೀತನಾಗಿ ಅಸ್ಮಿತೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯದ ಕೆಲಸ. ಸಮಾಜವೇ ಒಪ್ಪಿ, ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಜಾತಿ ಮೀರಿ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೆ ? (ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಗಳಿರಬಹುದು) . ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರೇಮವಿವಾಹಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಜಾತಿ, ಮತದ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರೇಮ ಜಾತ್ಯಾತೀತನಾಗಲು ಇರುವ ರಹದಾರಿ.

ಅಂತಹ ಪ್ರೇಮ ಅಷ್ಟೇ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ನೆನಪಿರಬೇಕು. ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹಗಳ ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಪ್ಪಿ ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅರೇಂಜ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ? ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಈ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವಿವಾಹ ಶೇ.೪ ರಿಂದ ೫ ರಷ್ಟಿರಬಹುದು. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಅರೇಂಜ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶೇ. ೪ ರಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯ ಕಾಣುವ ಅನುಪಾತಕ್ಕೂ, ಉಳಿದ ಶೇ.೯೬ ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿವಾಹ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ದೇವರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಸ್ಲೀಮ ಬದುಕು ಸಂತಸಮಯವಾಗಿರಲಿ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸದಾ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಮಾನವೀಯ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.

"ಜಾತಿ ಸುಡೋ ಮಂತ್ರ ಕಿಡಿ ಪ್ರೀತಿ."

ಯಾರು ತಿಳಿಯರು ನಿನ್ನ ಭುಜಬಲದ ಪರಾಕ್ರಮ

2008-08-04T11:23:00.001+05:30

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾದರೂ ನನ್ನೂರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಎರಡುವಾರಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ 7ಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಬಿಟ್ಟರೂ ಕಚೇರಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಬಹುದು. ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬೆಳಗಿನ ತಡೆರಹಿತ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪುಡಾರಿ ಹಿಂಬಾಲಕರು, ಸರಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು. ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲೋ, ಕಾವೇರಿ ಭವನದಲ್ಲೋ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗುವವರು. ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವೇ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ನನ್ನಂತ ತಲೆತಿರುಕ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ಸ್ ಗಳು ವಾರಾಂತ್ಯ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನ ನೋಡಿ, ಹಳೇ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಮತ್ತದೇ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಆಗುತ್ತಿರುವವರು.

ಇವರ ನಡುವೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಯುವಕ ಬಂದು ಕುಳಿತ. ಬಹುಷಃ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಇರಬೇಕು. ಲೀ ಜೀನ್ಸು, ವುಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಷ್ಯೂಸು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ನು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆಪಲ್ ಇಯರ್ ಫೋನು. ಬಸ್ ಹೊರಟಿತು. ಲೇಡಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೈಗೆ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಟಿಕೇಟ್ ಮಾಡಿಸಿ ರಾಹುಲ್ ಸಾಂಕ್ರುತ್ಯಾಯನರ 'ವೋಲ್ಗಾ - ಗಂಗಾ' ತೆರೆದು ಓದುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ.

ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ರಾಜ್ ಹಾಡಿನ ದ್ವನಿ ಕೇಳಿತು. ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಯುವಕನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಐಪೋಡಿನಲ್ಲಿ 'ಬಭ್ರುವಾಹನ' ಚಿತ್ರದ 'ಯಾರು ತಿಳಿಯರು ನಿನ್ನ ಭುಜಬಲದ ಪರಾಕ್ರಮ' ಹಾಡಿನ ವಿಡಿಯೋ. ನನಗೆ ಸಖತ್ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಜೊತೆಗೆ ಖುಷಿ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡಿನ ವಿಡಿಯೋ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣ ಆ ಯುವಕನನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಮೊಬೈಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡೆ. ನಂತರ ಹೇಳಿದ 'ಬಭ್ರುವಾಹ'ನದ ಈ ಹಾಡು ಈಗ ಅವನ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕಂತೆ.

'ಬಭ್ರುವಾಹನ' ಚಿತ್ರದ ಈ ಹಾಡು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅತಿವಿರಳ. ಡಾ.ರಾಜ್ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಈ ಹಾಡಿನ ದೃಶ್ಯ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಕೇಳಿದರೂ, ನೋಡಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ದಿವಂಗತ ಟಿ.ಜಿ.ಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಳೈಸಿದ ಈ ಹಾಡು, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಮರೆಯದ ಹಾಡು. ಡಾ.ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಬಿದ್ದವರಂತೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1977ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆಸಿಎನ್ ಗೌಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ನಿಮಗಾಗಿ ಬಭ್ರುವಾಹನ ಚಿತ್ರದ ಆ ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ .....

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಏನು ಪಾರ್ಥ. ಕೆಂಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೆಕ್ಕರಿಸಿ ನೋಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾರೆ. ಈಗ ಆ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಪರಮ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ ಮರು ಕ್ಷಣವೇ ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲಾ ಉರಿದು ಹೋಗಿ, ಪಾಪದ ಮೂಟೆ ನಿನ್ನ ಹೆಗಲ ಹತ್ತಿದೆ. ಎತ್ತು ನಿನ್ನ ಗಾಂಢೀವ. ಹೂಡು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಕೊಟ್ಟ ಆ ನಿನ್ನ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರ. ಶಿವನನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯ ನನಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಳಿಯಲಿ. ಅಥವಾ ಶಿವನನ್ನು ಗೆದ್ದೇ ಎಂಬ ನಿನ್ನ ಅಹಂಕಾರ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಮಣ್ಣಾಗಲಿ.

ಅರ್ಜುನ : ಮದಾಂಧ. ಅವರಿವರನ್ನು ಗೆದ್ದೇ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೊಬ್ಬಿದ ಮೂರ್ಖ. ಸುರಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೋಪಾನ ಕಟ್ಟಿ, ಮತ್ಸ್ಯ ಯಂತ್ರವನು ಭೇದಿಸಿ, ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ವೀರವಿಹಾರ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಜುನನ ಭುಜಬಲದ ಪರಾಕ್ರಮ ನಿನಗೇನು ತಿಳಿದಿದೆಯೋ.

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಯಾರು ತಿಳಿಯರು ನಿನ್ನ ಭುಜಬಲದ ಪರಾಕ್ರಮ

ಸಮರದೋಳ್ ಆರ್ಜಿಸಿದ ಆ ನಿನ್ನ ವಿಜಯಗಳ ಮರ್ಮ

ಎಲ್ಲದಕು ಕಾರಣನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ

ಹಗಲಿರುಳು ನೆರಳಂತೆ ತಲೆ ಕಾಯ್ದು ಕಾಪಾಡಿ ಜಯವ ತಂದಿತ್ತ ಆ ಯದುನಂದನ

ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಬಂದ ನೀನು ತೃಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನ

ಅರ್ಜುನ : ಅಸಾಹಾಯ ಶೂರ ನಾ ಅಕ್ಷೀಣ ಬಲನೋ

ಹರನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ಪಾಶುಪತವಂ ಪಡೆದವನೋ

ಆಗ್ರಹದೊಳೆದುರಾಗೊ ಅರಿಗಳಂ ನಿಗ್ರಹಿಸೋ ವ್ಯಾಘ್ರನಿವನೋ

ಉಗ್ರಪ್ರತಾಪೀ

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಓ ಹೊ ಒ ಹೋ ಉಗ್ರಪ್ರತಾಪಿ ಆ!

ಸಭೆಯೊಳಗೆ ದ್ರೌಪತಿಯ ಸೀರೆಯನು ಸೆಳೆವಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಅಡಗಿತ್ತೋ ಈ ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯ

ನೂಪುರಂಗಳ ಕಟ್ಟಿ ನಟಿಸಿ ತಕಥೈಯಂದು ನಾಟ್ಯ ಕಲಿಸಿದ ನಪುಂಸಕ ನೀನು

ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದೆ ನುಗ್ಗಿ ಛಲದಿಂದ ಛೇದಿಸದೆ ಮಗನನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಭ್ರಷ್ಟಾ ನೀನು

ಗಂಡುಗಲಿಗಳ ಗೆಲ್ಲೊ ಗುಂಡಿಗೆಯು ನಿನಗೆಲ್ಲೋ

ಖಂಡಿಸಿದೇ ಉಳಿಸುವೆ ಹೋಗೊ ಹೋಗೆಲೋ ಶಿಖಂಡಿ

ಅರ್ಜುನ : ಫಡ ಫಡ ಶಿಖಂಡಿಯಂದಡಿಗಡಿಗೆ ನುಡಿಯ ಬೇಡೆಲೋ ಮೂಢ

ಭಂಡರೆದೆ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಖಂಡಿಸುತಾ ರಣಚಂಡಿಗೌತಣವೀವ ಈ ಗಾಂಢೀವಿ

ಗಂಡುಗಲಿಗಳ ಗಂಡ ಉದ್ಧಂಡ ಭೂಮಂಡಲದೊಳಖಂಡ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಚಂಡ

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಚಂಡನೋ ಪ್ರಚಂಡನೋ ಪುಂಡನೋ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ರಣರಂಗ

ಹೂಡು ಬಾಣಗಳ ಮಾಡುವೆ ಮಾನಭಂಗ

ಅರ್ಜುನ : ಕದನದೋಳ್ ಕಲಿಪಾರ್ಥನಂ ಕೆಣಕಿ ಉಳಿದವರಿಲ್ಲ

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಬೊಬ್ಬಿರಿದರಿಲ್ಲಾರಿಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲ

ಅರ್ಜುನ : ಆರ್ಭಟಿಸಿ ಬರುತಿದೆ ನೋಡು ಹಂತಕನಾಹ್ವಾನ

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಹಂತಕನಿಗೆ ಹಂತಕನು ಈ ಬಭ್ರುವಾಹನ

ಅರ್ಜುನ : ಮುಚ್ಚು ಬಾಯಿ ಜಾರಿಣಿಯ ಮಗನೆ

ಬಭ್ರುವಾಹನ : ಏ ಪಾರ್ಥ. ನನ್ನ ತಾಯಿ ಜಾರಿಣಿಯೋ ಪತಿವ್ರತೆಯೋ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲೇ ಈ ಯುದ್ದ.

ಮರಳಿ ಬಾ

2008-08-02T12:10:00.003+05:30

ಮರಳಿ ಬಾ ಮನ್ವಂತರವೆ ಕಂಬನಿಗಳ ಬಳಿಗೆ

ಮರಳಿಸು ಹೊಸ ಚೇತನವ ಬಳಲಿದ ಮನಗಳಿಗೆ

ಕಣ್ಣೀರೆ ಕಡಲಾಗಿ, ಭಾವಗಳೊ ಬರಡಾಗಿ

ಮನದ ಮರಳ ತುಂಬ ನೋವಿನಲೆಯ ಬಿಂಬ

ನೀಡು ಬಾ ಮನ್ವಂತರವೆ ಭಾವಕೆ ಉಸಿರನ್ನು

ಬರಡು ಹೃದಯಗಳಿಗೆ ಜೀವದ ಹಸಿರನ್ನು...

(-Radha Kinhala)

Aperture : F/10, Shutter Speed : 1/1250, Exposure mode : Aperture proiority

ಮಾಡೋದೆಲ್ಲ ಅನಾಚಾರ, ಮನೆಮುಂದೆ ಬೃಂದಾವನ

2008-07-27T15:19:00.004+05:30

ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಕಂಡ ಕಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಸರಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಹರಕೆ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಣ ಮಳೆ ಬರಲಿ ಎಂದು. ತಮಾಷೆಯೋ, ವಿಪರ್ಯಾಸವೋ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸರ್ಕಾರದ ಡಜನ್ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 'ಲೋಕೋದ್ದಾರ' ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಹಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಬರಬೇಕಂದ್ರೆ ಕಾಡಿರಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಾಸಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಬೇಕಾದ್ರೂ ಕಾರಣ ಸಹಿತ ವಿವರಿಸ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಗಣಿ ಧಣಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವೇನು? ಕಾಡನ್ನು ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಸೀಳಿ, ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥದ್ದನ್ನು ಬಗಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕಂಡ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕೈಮುಗಿದರೆ ಸಿಗುವುದಾದರು ಏನು? ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು 'ನಾನೇನು ಪಾಪ ಮಾಡಿಲ್ಲ' ಅಂತಾ ಶುದ್ಧ ಹಸ್ತರ ಹಾಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಒಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ವರುಣ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಕೊಂಡು ತಂದ ಶಾಸಕರೇ?

ಬಾಲ ಬಂಧುಲಮಲ್ಲ

2008-07-23T11:10:00.005+05:30

ಹಿಂದಣ ಅನಂತವನು ಮುಂದಣ ಅನಂತವನು

ಒಂದು ದಿನ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ನೋಡಾ

ಒಂದು ದಿನವನೊಳಕೊಂಡು ಮಾತಾಡುವ ಮಹಾಂತನ

ಕಂಡು ಬಲ್ಲವರಾರಯ್ಯ

ಆದ್ಯರು ವೇದ್ಯರು ಅನಂತ ಹಿರಿಯರು ಕಾಲದಂತುವನರಿಯದೆ

ಅಂತೆ ಹೋದರು ಕಾಣಾ ಗುಹೇಶ್ವರ

ಏನು ಹೇಳಲೋ ನಿನ್ನ ಬಿರುದಾ ಮದಕೇರಿ...

2008-07-18T03:25:00.001+05:30

'ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುರಾಣ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಪುರಾಣ ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿರುವ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಮಾತೆತ್ತಿದರೆ 'ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ' ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕರಿಸುವ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯ ನೆಲಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ ಇದೆ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನೆಲದ ಗುಣ ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವೀಗ ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಮಟ್ಟದ ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ ಅಥವಾ ಇತರೆ ದಶಾವತಾರದ ದೈವಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ದೈವ ಪುರುಷರು ಇವತ್ತಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತಕರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಾಡು ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಹತ್ತಾರು ಜನ ವರ್ಗಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ದೈವಗಳು ಮತ್ತು ಆ ದೈವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಥನಗಳು ನೂರಾರು. ಈ ಕಥನಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳು. ಈ ಕಥನಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಇದುವರೆಗಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಒಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಪರಂಪರೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಆ ಪರಂಪರೆಯೇ ಒಂದು ನಾಡಿನ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಾವು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರು ಕನ್ನಡ ವಿವಿ ಹೊರತಂದ 'ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ' ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸೀತಾಪುರ ರವರು ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ವೀರಕಾವ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವೀರರನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ವಿಫುಲವಾಗಿ ಲಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮದಕರಿನಾಯಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆರೆ, ದೇವಾಲಯ, ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಭಿನ್ನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೀರರ ಕಥೆಗಳು ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳಿಗೇ ಅಲ್ಲದೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಗೀತೆಗಳಿಗೂ, ಕೌತುಗೀತೆಗಳಿಗೂ ಆಗರವೆನಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮತಿಘಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೋಲಾಟ ಪದಗಳನ್ನು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಲಾಟದ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ‘ನಾಯಕರು’ ತಮ್ಮ ಕುಲಭೂಷಣರಾದ ದುರ್ಗದ ಪಾಳೆಯಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಇವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಾಯಕರೆಲ್ಲರನ್ನು ‘ಮದಕರಿ ನಾಯಕ’ ಎಂದೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಯಕೊಂಡದ ಯುದ್ಧ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಆತನ ನೆಚ್ಚಿನ ಸರದಾರ ನಾಡಿಗ ಸಂಕಣ್ಣ ಮಡಿದರು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ನಾಯಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತೆಂಬ ಸೂಚನೆ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ‘ಕಾಳಗದ ಪದ’ ಯುದ್ಧದ ಬಿರುಸನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಕುಮಾರ ಜಂಪಣ್ಣನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಪದಗಳು, ಅವನ ಅಕಾಲ ಮರಣವನ್ನು ಕುರಿತ ಪದಗಳು ಕೂಡ ಮತಿಘಟ್ಟ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿವೆ. “ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಲ್ಲಬೇಕು” ಎಂಬ ಮತಿಘಟ್ಟ ಅವರ ಮಾತು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಕುರಿತ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕ.ರಾ.ಕೃ. ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಯಿಸ ಅವರುಗಳೂ ಮುಖ್ಯರಾದವರು. ಹುಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಯಿಸರು ಹಲವಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಜನಪದ ಗಾತೆಗಳು’, ‘ಮಾಯಕೊಂಡದ ಲಡಾಯಿ’, ‘ಮಾಯಿಕೊಂಡದ ಮುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ರಣಧೀರ ಹಿರೇ ಮದಕರಿನಾಯಕ’ ಮುಂತಾದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಯಿಸರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗಮನ ಸೆಳೆದವರು. ಕ.ರಾ.ಕೃ. ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಮಲ್ಲಿಗೆ ನಗುತಾವೆ’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ‘ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮದಕರಿ ನಾಯಕನ ಗೀತೆಗಳು’, ‘ಏನು ಹೇಳಲೋ ನಿನ್ನ ಬಿರುದಾ’, ‘ನಾಯಕನ ರಥವ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಪಾಳಯಗಾರರಪದಗಳು’ ಮತ್ತು ‘ಚಿತ್ರಕಲ್ಲು ಮದಕರಿ’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಮದಕರಿ ನಾಯಕನನ್ನು ಕುರಿತ ಬಿಡಿಗೀತೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಮದಕರಿನಾಯಕ ಕ್ರಿ.ಶ.1721 ರಿಂದ 1748ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರೆ, ಕೊನೆಯ ಅರಸನಾದ ರಾಜಾವೀರ ಮದಕರಿನಾಯಕ ಕ್ರಿ.ಶ. 1754 ರಿಂದ 1779ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಿರೇ ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಇಂದಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಯಕೊಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಶ.1748-49) ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದವನು. ರಾಜಾ ಮದಕರಿನಾಯಕ ಸ್ವಜನರ ಪಿತೂರಿಗೂ ವೈರಿಗಳ ತಂತ್ರಕ್ಕೂ ಬಲಿಯಾದವನು. ನೆರೆ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಆತ ಬಲಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಹೈದರಾಲಿಗೆ ದುರ್ಗವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಆತ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿ ದುರ್ಗದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಾದವನು. ಆದರೆ ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಜನಪದ ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮದೆ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಾವರೆಗೆರೆ, ಇಕ್ಕನೂರು, ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮದಕರಿ ನಾಯಕ:

ಸೀರ್ಯಾವ ಗೆದ್ದ ಸಿನ್ನದುಂಗುರ ಗೆದ್ದ
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಮಲೆನಾಡು.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕನ ಇಂಥ ವೀರಗುಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹಲವು ಗೀತೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮದಕರಿನಾಯಕ ಗೆದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜನಪದರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ:

ಕುಂತೆ ಕಡಿದ ಕುಂದರಿಪ ತಂಕ
ನಿಂತ್ ಕಡಿದ ನೀಡುಗಲ್ಲಿನ ತಂಕ
ಬಾಗಿ ಕಡೆದ ಬಳ್ಳಾರಿ ತಂಕ
ತೂಗಿ ಕಡಿದ ತುಮ್ಕೂರು ತಂಕ
ಧೀರ ಮದಕೇರಿ ಕಡಿದ
ಸೀರ್ಯ ದೂರೆ ಬಾಗಿಲ ತಂಕ

ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಮೇಲು ದುರ್ಗವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಇಡಿಸಿದ ಒಳಪೇಟೆ ಹೊರಪೇಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ.

ಮೇಲು ದುರುಗದ ಮ್ಯಾಲೆ ಜೋಡೆಳ್ಳು ಫಿರಂಗಿ
ನೋಡೆ ನಿಂಗಮ್ಮ ನಿನಮಗ
ನೋಡೆ ನಿಂಗಮ್ಮ ನಿನಮಗ ಮೆದಕೇರಣ್ಣ
ಸಿರ್ಯಾವೇ ಗೆದ್ದು ಬರುತಾನೆ

ಎಂಬುದು ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಬಂದ ಮಾತು.
ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಭದ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಮದಕರಿನಾಯಕ ಜರಮಲೆ ಸೀಮೆಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟ. ಗಂಡುಗಲಿಯಾದ ನಾಯಕ ಓಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ಹೀಗೆ:

ಈಬೇಟು ಹುಡುಗರು ಚೀಟಿ ಚಿಲ್ಲಣದೋರು
ಆಸುರು ಬಲ್ಕೀದ ಈ ಬೇರು
ಅಸುರು ಬಿಲ್ಕೀದ ಈಬೇರ್ ಮೆಲಕೇರಣಗೆ
ಬೇಬೇ ಸಲಾಮ್ ತಾವು ಕೊಡುತಾರೆ
ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಹಿರಿಯರು ಎದ್ದು ಗುರಿಕಾರರು
ಚಿಂತರುಕಲ್ಲಿಗು ತಕ್ಕ ಹಳಬರು - ಮೆದಕೇರಣಗೆ
ನಿಂತು ಸಲಾಮತಾ ಕೊಡುತಾರೆ.

ಯುದ್ಧದ ಕರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮದಕರಿ ನಾಯಕನು ಎದ್ದ ಬಗೆಯನ್ನು ಜನಪದ ಕವಿ ವರ್ಣಿಸಿದ ರೀತಿ ಇದು:

ಎದ್ದನು ಮದಕೇರಿ ಎಳೆಮೀಸೆ ತಿರುವುತ
ಕೈಕಾಲು ಮುಖವ ತೊಳೆದಾನೆ - ಮದಕೇರೆ
ನಿಲುವ ಕನ್ನಡೆಯ ಹಿಡಿದಾನೆ ಮದಕೇರಿ
ಇಟ್ಟಾನೆ ಹಿರಿಯ ನಾಮಗಳ.

ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಮದಕರಿ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಕುಲದೇವತೆ ಉಚ್ಚಂಗಿ ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಕೇಳಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ದೇವಿ ಎಡಗಡೆ ವರ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಕುಪ್ಪಸ ತೊಡಲು ಹೋದಾಗ ‘ಬೆಕ್ಕೆರಡು ಸೀತಾವು’ ಇಷ್ಟಾದರೂ ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹಾವಿನ ಶಕುನಕ್ಕೂ ಅಂಜಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲುವರ್ಗದ ಸಿದ್ದೇಶನ ಗುಡಿಯನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆತ ವರನನ್ನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ದೈವಗಳೂ ಅವಕೃಪೆಯನ್ನೇ ನೀಡಿವೆ.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಮಾಯಕೊಂಡದ ಕಣದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜನಪದ ಕವಿಗಳು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಕನೆಂಬ ಕಲಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮದಕರಿ ಹೋರಾಡಿದ ರೀತಿ ಇದು.

ಆನೆ ಮೇಲೆ ಮೆದಕೇರಿ ಕೆಳಗಡೆ ಸಂಕಣ್ಣ
ಆಗ ಬ್ಯಾಗದಲೇ ಹೊರಟಾರೋ
ಆಗ ಬ್ಯಾಗದಲೀ ಹೊರಟು ಹೋಗುವಾಗ
ತುರುಕರ ತಂಡೇ ಬೆನ್ನತ್ತಿ
ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದವಣ್ಣ ಆರು ಸಾವರಿದಂಡು
ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದವಣ್ಣ ಮೂರು ಸಾವಿರದಂಡು
ಮೆದರಕೇರಿಗಾಗಾ ಸಿಗಕೊಡದರು.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕನನ್ನು ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿದರು, ಬಾಕುವಿನಲ್ಲಿ ತಿವಿದರು. ಕತ್ತಿ ಕಟಾರಿ ಕೈಹಿಟ್ಟು ಹೊದಾಗ ‘ಮಿಟ್ಟಿ’ಯಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದರು. ಕತ್ತಲಾಗುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಕೊಂಡದ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಮದಕರಿನಾಯಕ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಬೇಡವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ. ಗಂಗಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕುಲದೇವರನ್ನು ನೆನೆದ. ಮನೆದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ವರ ಬೇಡೆಂದಾಗ:

ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಹಿಂಸೆ ಬಂದಿತು ನಮಗೆ
ಇಲ್ಲಿನ ಈ ರಾಜ್ಯವು ಬೇಡೆಂದ ಮನೆಸ್ವಾಮಿ
ನನ್ನ ತಗೊಂಡೆ ಹೋಗೆಂದ.

ಅದಕ್ಕೆ ಮನೆ ಸ್ವಾಮಿ ಮೂರು ಮಾಯದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆತನ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟ. ಹಣ್ಣಿನೊಡನೆ ಆನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತ ಮದಕರಿ ರಣಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ. ಆನೆಗೊಂದು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿ, ತಾನೊಂದು ಹಣ್ಣು ತಿಂದು ಸಂಕಣ್ಣನಿಗೊಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ಆನೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವರಿಬ್ಬರು ರಣರಂಗದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟರು.

ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿಯಾದ ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಸಾಹಸಿಯಾಗಿ ಅವನು ಹೋರಾಡಿದರೂ ಕೋಟೆ ಆತನ ಕೈವಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆತ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗದೆ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಕವಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹೋದೋನೆ ಸತ್ತರಿಕೆ ಹೋದೋನೆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ
ಹಿಂದಿರುಗಿ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾವೋ
ತಾಯೀನೆ ಚಿನ್ನಮ್ಮ ಏನೆಂದು ಅಳುತಾಳೆ
ಹೋದಾನೆ ಕಂದಮ್ಮ ಬರಲಿಲ್ಲ.
ಸುದ್ದಿ ತಂದಣ್ಣಾಗೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬಾನಾ ಇಟ್ಟು
ಏನು ಸುದ್ದಿಯ್ಯಾ ರಣದೊಳಗೆ
ಏನು ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲ ಏನು ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲ
ಧೀರ ಮದಕೇರಿ ಮಡಿಹೋದ

ಮದಕರಿ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತೇ ಮರಣವನ್ನು ಅಪ್ಪಿದ ದೃಶ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದದ್ದು. ಮುಂಗೋಳಿ ಕೂಗಿ ಮೋಡ ಕೆಂಪೇರಿದಾಗ ಮಾಯಕೊಂಡದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡಿದ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಆನೆ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ತೋರಿತು. ಅವರು ಹೆದರಿ ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ನೆಲ್ಲಕ್ಕುರುಳಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಜನಪದ ಕವಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಬಿದ್ದಾನೆ ಮದಕೇರಿ ಬಿಳಿಯಂಗಿ ಮೇಲಾಗಿ
ವಜ್ಜುರದ ಬಾಕು ಅಡಿಯಾಗಿ
ವಜ್ಜುರ ಬಾಕು ಅಡಿಯಾಗಿ ಮದಕೇರಣ್ಣ
ಸೊರಿದಿಗೆ ಮುಖ ಎದುರಾಗಿ

– (ಅಪ್ರಕಟಿತ) ಜಯಮ್ಮ ಸಂಗಡಿಗರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, – ಸಂಗ್ರಹ: ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸೀತಾಪುರ.

ಮಾತು ಬೆಣ್ಣೆ.. ಪ್ರೀತಿ ಬಿಸ್ಕತ್..

2008-07-12T15:30:00.004+05:30

ಬದಾಮಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಮಾವ ರವಿ ಕುಮಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಿನಗಳು ತುಂಬಾ ದಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರುವಂತಹ ದಿನಗಳು. ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಟ್ಟಿ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತಂತೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಂಪೋಂಡ್. ಒಳಗೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹೂ ಗಿಡಗಳ ಕುಂಡಗಳು. ನಡುವೆ ಜೋಕಾಲಿ. ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾದ ಜಾಗ.

ಮಾವನವರದ್ದು ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ಸುಖವಾದ ಸಂಸಾರ. ರವಿ ಮೂಲತಃ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಗಳೂರಿನವರು. ಇವರು ಬಿ.ಇ. ಮಾಡಿದ್ದು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ. ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಜಾವಗಲ್ ಶ್ರೀನಾಥ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಆಪ್ತಮಿತ್ರರು. ಈಗಲೂ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬದುಕನ್ನು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಮಾವ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

ನಾವು ಸಣ್ಣವರಿರುವಾಗ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ದಸರಾ ರಜೆಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ (ಮುಸ್ಟೂರು)ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮಂಜು ಮತ್ತು ನಾಗರಾಜ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ನೇಹಿತರು. ವರಸೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಾವ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅಳಿಯ. ಇವರಿಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ಪೋಕರಿಗಳು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸೀಗರೇಟ್ ಸೇದುವ ಹವ್ಯಾಸ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನಾನೂ ಒಮ್ಮೆ ರುಚಿ ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ರಂಪ ಆಗಿ ಬೇಗನೆಯೇ ಸೀಗರೇಟ್ ಚಟ ಕೈ ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಂಧು ಬಾಂಧವರ ಎಲ್ಲ ರಹಸ್ಯಗಳೂ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರ ಜಾಸೂಸ್ ಗಿರಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ರವಿ ಮಾವನವರ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಕರಣ ಬಯಲಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು ನಾಗರತ್ನ ( ನನಗೆ ಅತ್ತಿಗೆ ) ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಾವನರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು ದಿನಗಳ ಪ್ರೇಮವಿತ್ತು. ಬಿ.ಎ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಮಾವನವರಿಗೆ ಮಾಡಲು ಬೇರೇನು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಕುಚೇಷ್ಟೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮಾವನವರ ಪ್ರೇಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.

ನಂತರ ಮಾವನವರಿಗೆ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲಸಿದರು.

ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆ ಪಾಕ ಪ್ರವೀಣೆ. ನಾವು ಬದಾಮಿ ಟ್ರಿಪ್ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಕ್ಕುಲಿ, ಶಂಕರಪೊಳೆ, ಬೆಣ್ಣೆ ಬಿಸ್ಕತ್ ಮುಂತಾದ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಬೆಣ್ಣೆ ಬಿಸ್ಕತ್ ಗಳನ್ನು ನಾವು ಬೇಕರಿಯಿಂದ ಕೊಂಡು ತಂದು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಪಾಕತಜ್ಞರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ನಮಗೆ, ಅತ್ತಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡುತಿದ್ದದ್ದು ಸಕತ್ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಿದ ಬಿಸ್ಕತ್ ನ ರುಚಿಯೇ ಬೇರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮತ್ತೆ ಕೈ ಬಿಸ್ಕತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ನನಗಂತು ಹೊಸ ಹೊಸ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು, ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ. ನಾನು ಪಿಯುಸಿ ಓದುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಇವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ. ಆಗ ಇವರ ಬೆಣ್ಣೆ ಬಿಸ್ಕತ್ತಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ, ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನಾನೂ ಮಾಡಿ ಸಂತೋಷ ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ.

ನೀವು ಆ ಬೆಣ್ಣೆ ಬಿಸ್ಕತ್ ರುಚಿ ನೋಡಬೇಕೆ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.

ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು: ಮೈದಾ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋ, ಸಕ್ಕರೆ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋ, ಒಂದು ಕಪ್ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ವನಸ್ಫತಿ, ಬೇಕಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ ಒಂದು ಚಮಚೆ, ಒಂದು ಕಪ್ ತುರಿದ ಒಣ ಕೊಬ್ಬರಿ, ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ ಒಂದು ಚಮಚೆ, ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಗೊಡಂಬಿ ಚೂರು ಅರ್ಧ ಕಪ್.

ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ: ಮೊದಲು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೂ ನಾದಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಮೈದಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ. ಬೇಕಿಂಗ್ ಪೌಡರ್, ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ, ಗೋಡಂಬಿ ಚೂರನ್ನು ಬೆರಸಿ. ಸಮನಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಡೆ ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮೈಕ್ರೋ ಓವನ್ನಲ್ಲಿಡಿ. ಸುಮಾರು 75 ಡಿಗ್ರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷ ಬಿಡಿ. ಬಿಸಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಬೆಣ್ಣೆ ಬಿಸ್ಕತ್ ರೆಡಿ.

ಓವನ್ ಬರುವ ಮೊದಲು ಬಿಸ್ಕತ್ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನುಣುಪಾದ ಮರಳನ್ನು ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟವ್ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬೋರಲಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಅದು ಬಿಸಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಕತ್ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಓವನ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದವರು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ನೋಡಬಹುದು. ಓವನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಿಸ್ಕತ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಇವು ರುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಭ್ರಮೆಯೋ...

ಊರು.. ನೀರು..

2008-07-09T13:00:00.000+05:30

ಮೊನ್ನೆ ಭಾನುವಾರ ಯಾಕೋ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗಿಗೂ ಹೋಗದೆ ಪೇಪರ್ ಓದಲು ಕೂತರೆ ಅದೇ ಅವಕಾಶವಾದಿಗಳ ಹೊಲಸು ರಾಜಕೀಯ. ಪಕ್ಷಾಂತರಿಗಳ ಜನಾನುರಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು. ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿಗಳೋ ಜಡ್ಡು ಹಿಡಿದಿವೆ. ಯಾವುದೂ ಬೇಡ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪಹೊತ್ತು ಮಲಗೋಣವೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೆಸರಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರ್ತೀಯಾ ಎಂದು ನನ್ನ ರೂಮ್ಮೇಟ್ ನಿರಂಜನ ಕೇಳಿದ. ಸರಿ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆಯಿತು ಪ್ರತಿಮಾ ಬೇಡಿಯ 'ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮ'ವಾದರೂ ನೋಡಿಬರುವ ಎಂದು ಬೇಗನೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಇಬ್ಬರೂ ಬೈಕಲ್ಲಿ ಹೊರಟೆವು.

ರೈನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಸುಮಾರು ದಿನಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಯುವ ಬೆಂಗಳೂರಿಗರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ 'ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಾಕ್' ಮೂಲಕ ಗವಿಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಗೋಪುರ, ವೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ, ಹಳೇ ಮಾರ್ಕೇಟ್, ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕೋಟೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿಯದ್ದು 'ಊರು-ನೀರು' ಹೆಸರಘಟ್ಟದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆರೆಯ ಪರಿಚಯ.

ಕ್ರಿ.ಶ. 1532ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೆಸರಘಟ್ಟದ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯ ನೀರು ಕೆರೆಗೆ ಮೂಲ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀರಾವರಿಗೂ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರೊದಗಿಸಲು ದಿವಾನ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 1894ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ಚೀಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂ.ಸಿ. ಹಚಿನ್ಸನ್ ಅವರ ನೆರವೂ ಇತ್ತು.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಕೊಳದಿಂದ ನೀರು ತರುವವರೆಗೂ (1932-33) ಹೆಸರಘಟ್ಟದ ಕೆರೆಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪೂರೈಕೆದಾರ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಾಂಬುಧಿ, ಸಂಪಂಗಿ, ಅಲಸೂರು, ಸ್ಯಾಂಕಿ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಸಬಹುದಾದ ನದಿಯ ನೀರು ಸರಬರಾಜು 1896 ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ 7ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿತು. ಆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ 55 ಲೀಟರಿನಂತೆ ಸತತ 37 ವರ್ಷ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ತುರುಬನಹಳ್ಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಶೋಧಿಸಿ, ಕ್ಲೋರಿನ್ ಬೆರೆಸಿ ಮುಂದೆ ಸೊಲದೇವನಹಳ್ಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಮ್ ಪಂಪ್ ಮೂಲಕ ಚಿಮ್ನಿ ಬೆಟ್ಟ ತಡಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲದಿಂದಲೇ ನಗರದವರೆಗೆ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

1924, 25 ಮತ್ತು 26ರನೇ ವರ್ಷ ಮಾನ್ಸೂನ್ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ನೀರ ಶೇಖರಣೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಕೊಳತೂರು ಮತ್ತು ಮಧುರೆ ಕೆರೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ತುಮಕೂರು ಕೆರೆಯಿಂದ ಹೆಸರಘಟ್ಟದ ಕೆರೆಗೆ ನೀರು ತರುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ ಬಹಳದಿನ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ತೊರೆಕಾಡಿನಹಳ್ಳಿ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿತು. ಹೆಸರಘಟ್ಟ ಕೆರೆಯ ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಕೆರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬತ್ತಿದೆ. ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಕೊಳಕ್ಕೂ ಇದೇ ಗತಿ ಬರಬಹುದು.

ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಮಹಾನಗರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಹೀಗೆ. ಇನ್ನೂ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವ ಯಾವ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೋ ಕೆರೆಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿವೆಯೋ..?

ಹೀಗೆ ಬತ್ತಿ ಹೋದ ಕೆರೆ ನೋಡಿ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದು ಕೊಟಗನಹಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣನವರ ಹಾಡು.. ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ "ಸಂವಾದ" ತಂಡದವರು ಸೊಗಸಾಗಿ ಹಾಡಿದರು.

ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಒಂದು ಹಾಡಿನ ಸಾಲು

ಮಣ್ಣಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು

ಸೇರದಂತೆ ತಡೆದೆ ಯಾಕಣ್ಣ

ನೀ ಸೇರದಂತೆ ತಡೆದೆ ಯಾಕಣ್ಣ

ನೀ ಮಣ್ಣೀನ ಮಹಿಮೆ ಅರಿಯಣ್ಣ

ಗೀಯಗಾ ಗಾ ಗೀಯಗಾ... ಗೀಯಗಾ ಗಾ ಗೀಯಗಾ...

ರಾಜ ಫೆಡರರ

2008-07-08T13:40:00.004+05:30

ಬೀಸುತಿಹ ತಂಗಾಳಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿಕಾಡಿ

ನೆನಪಿನ ಭೀತಿಯಲಿ ನಾ ಬಂದಿಯಾಗಿ

ಮನಸು ಹೃದಯ ನೊಂದು ನೋವಾಗಿದೆ

ಒಲವು ನಲಿವು ಮೂಡಿ ಮತಕಾಗಿದೆ

ಅರಳುವ ಹೂವೊಂದು ಅಮರವ ಭಯದಲೀ

ಸಾಗುತಿದೆ ಬದುಕು

ಸವಿನೆನಪುಗಳು ಬೇಕು ಸವಿಯಲೀ ಬದುಕು

ಕಹಿನೆನಪು ಸಾಕೊಂದು ಮಾಸಲೀ ಬದುಕು

ಬೆಂಬಿಡದ ಆ ನೆನಪು ಮರುಕಳಿಸಿ ದಿನವೆಲ್ಲ

ಕಾಡುತಿದೆ ಮನವ

ಸವಿನೆನಪುಗಳು ಬೇಕು ಸವಿಯಲೀ ಬದುಕು

(ಯಾವುದೊ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡಿನ ಸಾಲು)

ದೇವಾಲಯಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲು ಶಿಲ್ಪ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು..

2008-07-05T13:13:00.000+05:30

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/3.9
ISO Speed Ratings : 100

(ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಿ೦ದೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೇವಾಲಗಳ ಗು೦ಪಿಗೆಸೇರಿದ್ದು. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ - ದ್ರಾವಿಡ ಹಾಗೂ ಆರ್ಯ ಎರಡೂ ಶೈಲಿ ಸಂಯೋಗ. ಮೂಲತಃ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇಸರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವೇಸರ ಶೈಲಿಯು ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ನಗರ ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸಂಯೋಗ. ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಕೆಲಕಾಲ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಎ೦ಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒ೦ಬತ್ತು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಒ೦ದು ಜೈನ ಬಸದಿ ಇವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿ೦ತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಕ್ರಿ.ಶ. ಸುಮಾರು ೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಎರಡನೇ ರಾಣಿ ಲೋಕಮಹಾದೇವಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ. ಇದನ್ನು ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ದ೦ಡಯಾತ್ರೆಯ ನ೦ತರ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತಂತೆ. ನಾಲ್ಕು ದೇವಾಲಯಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಆರ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಪಾಪನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ.)

ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು
ಬದಾಮಿಯಿಂದ 23 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ.
ಪಯಣ - 2008ರ ಜೂನ್ 29ನೇ ದಿನಾಂಕ
ಕ್ಯಾಮೆರಾ - Nikon D60 Digital SLR
ಲೆನ್ಸ್ - 16- 55 ಎಂಎಂ

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/5.7

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/3.9

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/5.7

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/5.7

F-stop : f/7.1
Aperture Value : f/41

F-stop : f/10
Aperture Value : f/3.7

F-stop : f/10
Aperture Value : f/4.1

F-stop : f/10.1

Aperture Value : f/4.4

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/3.5

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/4.8

F-stop : f/10

Aperture Value : f/3.5

F-stop : f/10

Aperture Value : f/3.4

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/3.5

F-stop : f/10

Aperture Value : f/3.5

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/3.7

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/4.8

F-stop : f/5.6

Aperture Value : f/5.7

F-stop : f/11
Aperture Value : f/4

ಭವ್ಯ ಬದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ...

2008-07-02T17:19:00.000+05:30

(ಗುಡ್ಡದ ಬದಿಯನ್ನು ಕೊರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಾದಾಮಿಯ ಗುಹಾಲಯಗಳು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ. ಭಾರತೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಲೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲೆಂದೆನಿಸಿರುವ ಐಹೊಳೆ ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುಗಳೂ, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಪೂರ್ವ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಮಹಾಕೂಟವೂ ಬಾದಾಮಿಗೆ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿಯೆ ಇವೆ.
ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೬೪೨ರಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರು ಬಾದಾಮಿಯನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದರೆಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ. ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪುಲಿಕೇಶಿಯ ಮಗ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ೭೫೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬಲಗುಂದುತ್ತಿತ್ತು. ೭೫೩ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಂಶದವನಾದ ದಂತಿದುರ್ಗ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ತನ್ನ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಾದಾಮಿಯು ಚರಿತ್ರೆಯ ಮುಖಪುಟದಿಂದ ಮರೆಯಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದವರು ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.)

ಕಳೆದವಾರ ಹಟ್ಟಿಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ವಿಭಾಗದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿರುವ ರವಿ ಕುಮಾರ್ (ನನ್ನ ಮಾವ) ಅವರ ಒತ್ತಾಯ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಇತಿಹಾಸ ಆಸಕ್ತಿ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಬದಾಮಿ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ತಡಮಾಡದೆ ಆಫೀಸಿಗೆ ರಜಾ ಚೀಟಿಕೊಟ್ಟು ಹೆಗಲಿಗೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೇಬಿಟ್ಟೆ. ಬದಾಮಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಪಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತೆ. ರಜಾ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹಟ್ಟಿಗೆ ಹೋದೆ. ಹಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ನೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ. ನಾವೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವೆಂದರೆ ಬರೀ ಬಿಸಿಲು ಬಯಲಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಂಬುದು ತಪ್ಪೆಂದು ಬನಶಂಕರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿತು.

ಸುಂದರವಾದ ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆಸಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದೆ ಹೊರಟರೆ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಶಿಲಾಪದರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಬನಶಂಕರಿಯಿಂದ 14 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ ಬದಾಮಿ. ನಮ್ಮದೋ ಸುಮೋ ಜೀಪು. ಡ್ರೈವರ್ ಮೆಹಬೂಬ್ ಸಕಲಕಲಾವಲ್ಲಬಾ. ಅವನಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ತಟ್ಟನೆ ಒಮ್ಮೆಗೆ ನಿಂತಿತು. ಮೆಹಬೂಬನ ಕೋಳಿ ರುಚಿಯ ಚಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ಒಂದು ಗಂಟೆ ತಡವಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಬದಾಮಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆ.

ನಮಗೋ ಇತಿಹಾಸದ ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆ. ಗೈಡ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ಸುಮಾರು ಮುವತ್ತೈದರ ಪ್ರಾಯದ ಒಬ್ಬವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೂರು ಕೊಡಿ ನಿಮಗೆ ಬದಾಮಿಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಲೆಯಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆಂದ. ಕರ್ನಾಟಕ ಟೂರಿಸಮ್ ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ ಗೈಡ್ ಪಾಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೆ ಚೌಕಾಸಿಮಾಡಿ ಮುಂದುವರೆದೆವು.

ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಟ್ಟ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮೆದು ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು. ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಹೊಂಡ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಬದಾಮಿ ಊರು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಆರರಿಂದ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಬದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಹ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ವೈಭವ ನೋಡಬಹುದು. ಎರಡನೇ ಪುಲಕೇಶಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಪ್ರಮುಖ ದೊರೆ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ತೀರದವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತಂತೆ. ಪುಲಕೇಶಿಗೂ ಮತ್ತು ಹರ್ಷವರ್ದನಿಗೆ ಘೋರ ಕಾಳಗವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಪುಲಕೇಶಿ ವಿಜಯಸಾಧಿಸಿ, 'ದಕ್ಷಿಣಪಥೇಶ್ವರ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹರ್ಷವರ್ಧನನೇ ದಯಪಾಲಿಸಿದನಂತೆ. ಚಾಲುಕ್ಯರ ವೈಭವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿರುವ ಗುಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಐಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಬದಾಮಿಗೆ ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಆಗಸ್ತ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದಾಮಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಮೊದಲು ಬಾದಾಮಿಗೆ 'ವಾತಾಪಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಜನಪದ ಕತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಕ್ಷಣಿ ವಿದ್ಯೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಇಲಲ್ವ ಮತ್ತು ವಾತಾಪಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರರು ಇಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಋಷಿ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆಗಯೈಲು ಒಂದು ಸುಲಭ ಉಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಯಕ್ಷಣಿ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಇಲಲ್ವ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು ಮೇಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಇಲಲ್ವ ಯಾವುದಾದರು ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು, ಆ ಮೇಕೆಯ ಮಾಂಸದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಊಟವನ್ನು ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಇಲಲ್ವ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ವಾತಾಪಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಗೆದು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಮುನಿಗಳ ಹತ್ಯೆಗಳಾದವು. ನಂತರ ಈ ದುಷ್ಟರ (ಯಾರು ದುಷ್ಟರು?) ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದರು. ಊಟವಾದ ನಂತರ ವಾತಾಪಿ ಜೀರ್ಣವಾಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲಲ್ವ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಾ ಎಂದಾಗ ಆತ ಜೀರ್ಣವಾದ ಕಾರಣ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಅಗುವದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ವಾತಾಪಿ ಕಥೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ವಾತಾಪಿಇದ್ದನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾತಪಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂದಿರಬಹುದು.

ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಶಿಲಾಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಟರಾಜನ ಒಂದು ಅದ್ಬುತವಾದ ನಾಟ್ಯದ ಭಂಗಿಯಿದೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷ ನಾಟ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಎಂಬತ್ತೋಂದೂ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವುದು. ಶಿಲ್ಪಿ ತನ್ನ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅರ್ಧನಾರಿಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹ, ನಂದಿ, ದುರ್ಗ, ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಹಾವಿನಹೆಡೆ ಕೆಳಗಡೆರುವ ಶಿವ, ಮುಂತಾದ ಸೊಗಸಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಗುಹೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಜಯ-ವಿಜಯ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ಒಳಗಡೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳಾದ ವಾಮನ ಅವತಾರ, ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲೆಗಳು, ನರಸಿಂಹನ ಅವತಾರ, ಹರಿಹರ, ಶೇಷನಾಗ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿ ಮೇಲೆ ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಮತ್ಸಗಳ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ಮೂರನೆಯದು ಜೈನರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ.

ಗೈಡ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಧರ್ಮಸಮಾನತೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಶೈವರು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮೂಡಿಸಲು ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜೈನರಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಒಂದು ಜೈನ ಬಸದಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಔದಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡತೊಡಗಿದ. ನಮ್ಮ ಮಾವನವರಿಗೋ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನ್ನಿಸತೊಡಗಿತು.

ನನಗೆ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೋ ಒಂದು ಸಂಶಯ ಸುಳಿಯ ತೊಡಗಿತು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಯಾರ ಇತಿಹಾಸ. ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತರಾದ ದುಡಿಯುವ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾವು ಯಾವ ರೀತಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಹೊಡೆದಾಟ ಕೇವಲ ಉನ್ನತ ವರ್ಗಗಳ ಸಣ್ಣತನವಲ್ಲವೇ. ಕಡೆಗೆ ಗುಹೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿಯುವಾಗ ಗೈಡನ್ನು ಕೇಳಿದೆ ನಿನ್ನದು ಯಾವ ಜಾತಿ ಎಂದು. ಮೆಲ್ಲನೆ ನಾಚುತ್ತಾ 'ಅಗಸರು' ಎಂದು.

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಂದುಕೊಂಡೆ ಇತಿಹಾಸ ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವಲ್ಲವೆಂದು.

(ಗೈಡ್ ಹೇಳಿದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೇ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಬದಾಮಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು. ಈ ದೇಗುಲಗಳ, ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಅದೆಷ್ಟು ಕಥೆಗಳು ಇವೆಯೋ? ಅದೆಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಕರ ಜೀವನಗಾಥೆಗಳಿವೆಯೋ..? ನಾವು ಮಾತ್ರ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೊರೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಗೈಡ್ ನಮಗೆ ಒಂದೋ ಎರಡು ಹೇಳಿದನಷ್ಟೆ.. ಅಂಥ ಕಥೆಗಳ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೊಳಗೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಬದಾಮಿಯನ್ನು ಕೆಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಫೋಟೋಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ...)

ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬದಾಮಿ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯ

ಮೊದಲನೆ ಗುಹಾಲಯ (ಶಿವ)

ಅರ್ಧನಾರೇಶ್ವರ

ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಕಿ

ಶಿವನ ನಾಟ್ಯಭಂಗಿ

ಎರಡನೆಯ ಗುಹಾಲಯ (ವಿಷ್ಣು)

ವಾಮನ ಅವತಾರ

ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪುಲಕೇಶಿ ಹೋಲುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರ್ತಿ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ವರಹಾ ಅವತಾರ

ನರಸಿಂಹ

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಹೊಂಡ

ಭೂತನಾಥ ದೇವಾಲಯ